Εισαγωγή στο «Πώς και Γιατί η Ασυνείδητη Φαντασίωση και η μεταβίβαση είναι τα καθοριστικά χαρακτηριστικά της ψυχαναλυτικής πρακτικής»

Η έννοια της μη συνειδητότητας (ύπαρξης σε ασυνείδητη κατάσταση) με την απλή περιγραφική της σημασία ελάχιστα αμφισβητείται και από τον αναλυτή και από τον μη-αναλυτή. Είναι σαφές ότι γνωρίζουμε και μπορούμε να θυμηθούμε πράγματα που σε κάποια ορισμένη στιγμή δεν είναι συνειδητά σε μας, υπό την έννοια ότι δεν βρίσκονται στο πεδίο της άμεσης αντίληψής μας. Επειδή μια σύλληψη παρούσα στη συνείδηση μπορεί να απολεστεί και μετά από ένα χρονικό διάστημα να παρουσιαστεί εκ νέου χωρίς η επιστροφή της να αποτελεί αντιληπτικό δεδομένο, τείνουμε, όπως εξήγησε ο Freud πάνω από έναν αιώνα πριν, να αναφερόμαστε σε μια τέτοια σύλληψη ως ασυνείδητα παρούσα στον ψυχισμό μας στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα - και φαίνεται λογικό να είναι έτσι (Freud, , σ. 262).

Όπως είναι ευρέως γνωστό, η κατά τον Freud έννοια του ασυνείδητου υπερβαίνει κατά πολύ την περιγραφική διάσταση του όρου και αναφέρεται σε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό και ειδικό. Το κατά τον Freud ασυνείδητο έφθασε να περιγράφει ορισμένα είδη ενορμητικών δυνάμεων, οι οποίες για δυναμικούς λόγους αποκλείονται από τη συνείδηση, και ιδέες που είναι εγγενώς σε λανθάνουσα κατάσταση από παλαιότερες εποχές, αλλά που διαμορφώνουν την εμπειρία μας και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Το ασυνείδητο θεωρείται ως το υπόβαθρο της ψυχικής πραγματικότητας, η θέση της παθολογίας και το αντικείμενο της αναλυτικής δράσης, ιδιαίτερα μέσω της ερμηνείας των εκφράσεών του στη μεταβίβαση. Η κεντρική του θέση στη σκέψη του Freud είναι τέτοια που οι Laplanche και Pontalis τονίζουν κατηγορηματικά ότι «εάν η ανακάλυψη του Freud έπρεπε να συνοψιστεί σε μια λέξη, η λέξη αυτή δίχως αμφιβολία θα ήταν ‘‘το ασυνείδητο’’» (1973, σ. 474).

Ενώ και στις μέρες μας πολλοί θα θεωρούσαν ότι το ασυνείδητο υπό τη συγκεκριμένη φροϋδική οπτική συνιστά το καθοριστικό χαρακτηριστικό

της ψυχανάλυσης, τα τελευταία χρόνια αυτό έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση. Για παράδειγμα, έχει υπονοηθεί ότι η εστίαση της Σχεσιακής Ψυχανάλυσης στη Βόρεια Αμερική στις διαπροσωπικές και τις