Με αυτή την εργασία θα υποστηρίξω ότι το Υπερεγώ, δεδομένων των καταβολών του, της σημασίας του και της λειτουργίας του, είναι εύκολα τρώσιμο απέναντι σε παθολογικές διαστρεβλώσεις τις οποίες παρατηρούμε στην κλινική ψυχαναλυτική πράξη. Σε τελευταία ανάλυση, ενώ εμείς ως ψυχαναλυτές δεν είμαστε εξοικειωμένοι με το «φυσιολογικό» Υπερεγώ, είμαστε συνηθισμένοι να βλέπουμε ασθενείς που παρουσιάζουν είτε μια αφύσικη αίσθηση ενοχής, είτε μια φαινομενική απουσία ενοχής.

Πάντως, θα πρέπει κατ’ αρχήν να διακρίνουμε ανάμεσα στο πρωτόγονο Υπερεγώ και στο παθολογικό του αντίστοιχο. Ενώ μερικές κλινικές καταστάσεις εμπλέκουν ένα Υπερεγώ του οποίου οι πρωτόγονες όψεις κυριαρχούν σε πρώτο πλάνο, σε άλλες περιπτώσεις συναντά κανείς ψυχοπαθολογικές δομές που δεν προκύπτουν από το πρωτόγονο Υπερεγώ, ακόμη κι αν μοιράζονται τις δικές του αποπλανητικές, κυριαρχικές ή εκφοβιστικές πλευρές.