Philip M. Bromberg (1931-2020): Τραύμα, αποσύνδεση και ο πολλαπλός εαυτός*

Είναι ίσως ειρωνία το γεγονός ότι η οικειότητα και το βάθος του σχετίζεσθαι ήταν τόσο πολύτιμα για τον Philip Bromberg˙ ήταν σχεδον η κεντρική αλήθεια και ο σκοπός του. Και είναι ίσως μια ειρωνεία, επειδή ήταν ένα ντροπαλό άτομο, που δεν είχε την τάση για επίδειξη και σίγουρα δεν ήταν εξωστρεφής. Αλλά η ιδιωτικότητα και η επιφυλακτικότητά του, όσο εμφανείς και αν ήταν σε όσους τον συνάντησαν αυτοπροσώπως, είναι μάλλον πολύ λιγότερο εμφανείς σε όποιον γνωρίζει τον άνθρωπο μόνο από το έργο του. Σε ό,τι ακολουθεί θα ασχοληθώ κυρίως με τις ιδέες του Bromberg, οι οποίες υπήρξαν και συνεχίζουν να είναι από τα πιο σημαντικά έργα που έχουν γραφτεί από οποιονδήποτε διαπροσωπικό /σχεσιακό αναλυτή. Αλλά η καρδιά του ανθρώπου, αυτή η αίσθηση που πάντα είχε για τις βαθιές συναισθηματικές δυνατότητες του ανθρώπινου σχετίζεσθαι, αξίζει να προηγείται κατά την εξέταση τόσο της ζωής όσο και του έργου του.

Η κατανόηση των απόψεων του Bromberg απαιτεί κάποια αναφορά στο ιστορικό πλαισιο του ψυχαναλυτικού κόσμου, από τον οποίο αναδύθηκε και στον οποίο συνέβαλε. Γεννήθηκε στο Μπρούκλιν το 1931 και μεγάλωσε εκεί με μια ευφάνταστη μητέρα που του έλεγε ιστορίες, τις οποίες επινοούσε επί τόπου. Μας λέει ότι ήταν “ποιήτρια από τη φύση της” (Greif and Livingston 2013, 323). Ισως ήταν εκείνη που ενέπνευσε την αγάπη του τόσο για τη βαθιά αίσθηση της ζωής, όσο και για την ποίηση και τη λογοτεχνία που διάβαζε καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του και την οποία ύφανε τόσο εκφραστικά και αποτελεσματικά στα γραπτά του; Μετά το κολέγιο και μια σύντομη περίοδο σπουδών για το διδακτορικό του στην αγγλική λογοτεχνία, έγινε ψυχολόγος και στη συνέχεια, στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970, εκπαιδεύτηκε

ως ψυχαναλυτής στο Ινστιτούτο William Alanson White (WAWI) στη Νέα Υόρκη, καθως έβρισκε ελκυστικές τις ιδέες του Sullivan (1940, 1953, 1954, 1956), η σκέψη του οποίου ήταν κεντρική στο WAWI. Από την αρχή, ο Brom