Önsöz

İstanbul Psikanaliz Derneği üyeleri olarak bir süredir psikanaliz ve pedagoji ilişkisini ele alan ve sorgulayan birçok etkinliği ve yayını gerçekleştiriyoruz. 2008 yılından bu yana İstanbul Özel Robert Lisesi ile birlikte düzenlediğimiz “Okul ve Psikanaliz” etkinliğinde her yıl okulu ve okul yaşamını ilgilendiren bir konuyu psikanalizin ışığında tartışmaya çalışıyoruz. Bu etkinliklerden ilkinde yapılan konuşmaları içeren Yatılılık: Okul Ev Olunca kitabı ülkemizde bu alanda ilk yayınlanan kitap olma özelliğini taşımaktadır. Psikanaliz Yazıları'nın bu sayısında da ilk kez psikanaliz ve okul ilişkisini ayrıntılı ve kapsamlı bir biçimde ele almaktayız.

Bu dosyada öncelikle psikanaliz ve pedagoji ilişkisini ilk kez sorgulamış öncülerin görüşlerine yer vereceğiz. Psikanalizin öncülerinin görüşlerini günümüz psikanalistleri olarak bizlerin bu ilişkiyi nasıl ele aldığını ortaya koyan yazılarla tamamlayacağız. Okulun bir eğitim ve öğrenim kurumu olduğunun bilincinde olarak psikanalizin, eğitim ve öğrenim zorluklarının önlenmesinde ve aşılmasında ve öğretmen-öğrenci-veliler arasındaki ilişkilerin dinamiğinin anlaşılmasında ve çözümlenmesinde yadsınamaz yararları olacağını biliyoruz. Psikanalizin yüz yıllık geçmişi bu alandaki çabaların başarılarını gözler önüne sermektedir.

Ancak unutmamamız gereken psikanalizin yirminci yüzyılın başında özgürlük, eşitlik ve toplumsal ilişkilerde açıklık isteklerinin kitleler tarafından dile getirilmeye başlandığı dönemde ortaya çıkmış olmasıdır. Serbest çağrışım temelinde bir özgürlük arayışıdır. Her şeyi söylemenin, söyleyebilmenin özgürleştirici yönü ve dolayısıyla bireyin kendini dilediğince gerçekleştirebilmesine katkısı olduğu elbette önceden de biliniyordu. Ancak bunun tedavi edici bir yanı da olduğu Sigmund Freud tarafından keşfedilmiştir. Freud uygarlığın yüceltmeye gereksinimi olduğu ama asıl sorunun nevrozların kaynağı olan bastırmanın