önsöz

Psikanalizin, hastanın divana uzanmış halde serbest çağrışım yaptığı, analistin ise arkasındaki koltukta oturarak dalgalanan bir dikkatle onun söylediklerini dinlediği klasik biçimine ulaşmak bir günde olmamıştır. Bu biçime ulaşmak için çok uzun ve yavaş ilerleyen bir klinik gözlem ve kuramsallaştırma çalışmasından geçmek gerekmiştir. Psikanalitik kuram, onu sürekli yeni araştırma alanlarına açan ve bu araştırmalar aracılığıyla bir sürü yeni fikirler ve uygulamaların yeşermesini sağlayan deneyimlerle zenginleşir. İşte psikanalitik psikodrama da bu türden arayışların sonucunda ortaya çıkmıştır.

İlk başlarda çocuk ve ergen gibi, sözelleştirme güçlüğü olan hastalarda analitik bir yöntemin kullanılmasını sağlamak amacıyla gerçekleştirilen çerçeve düzenlemeleri olarak ele alınmış; ancak simgeleştirme sorunu olan yetişkinlere de uygulanıldığında analitik psikodramanın ne denli güçlü bir psikoterapi yöntemi olduğu anlaşılmıştır.

Psikanalitik psikodrama, çoğu noktalarda birbirine karşıt iki düşünce akımının, psikodrama ve psikanalizin buluşmalarının bir meyvesi olarak ortaya çıkmıştır.

Psikodrama, Viyanalı ruh hekimi Jacob Levi Moreno'nun 1920'li yıllarda geliştirmeye başladığı ve çocuktaki “yaratıcı kendiliğindenlik” ile tiyatrodaki katartik unsura dayanan bir psikoterapi yöntemidir. Üzerine oturduğu kuram, “her şeyin eylem olduğu ve kişinin kendisini eylemlerinde tanıyabileceği, yaratıcılığını ketleyen düğümlerin ancak eylem sırasında katarsis ile ve o an kişinin kendiliğindenliğinden fışkıran yeni davranışlarla çözebileceği” görüşünü içerir. “Bana anlatma, göster” cümlesi Moreno'nun şiarı olmuştur.

Freud’ün psikanalitik kuramı ise histerik söylemin bedensel ifade biçimindeki, yerini salt söze bırakan kopuşa dayanır. Freud’ün felsefesi ve bir bakıma dünya görüşü sözün öncüllüğü ile belirlenmiştir. İnsan gelişim içinde bir varlıktır; düşüncelerinin dolayısıyla da eylemlerinin