sunuş

Psikanalitik uğraşın analist analizan ilişkisinde belli bir asimetri yarattığı doğrudur. Psikanalist analizandan serbest çağrışım yapmasını bekler ve analizanın serbest çağrışımlarını dalgalı dikkatle dinler. Ancak yorumlarını, dalgalı dikkatiyle kaydettiklerinden yola çıkarak ve analizinin ona sağlamış olduğu kendini tanımaya, klinik deneyimine, kuramsal bilgisine ve teknik becerisine dayanarak yapar. Diğer bir deyişle, analist analizan iletişimi alışılmış anlamıyla bir diyalog değildir.

Ancak dış gerçeklikten kaynaklanan bazı kaçınılmaz olaylar analist ve analizanı ortak bir yaşantıda birleştirebilir ve alışılmış anlamda bir diyalogun geçici olarak ortaya çıkmasına neden olabilir. Her ikisinin de aynı anda ve birlikte yaşadıkları ve dış gerçekliğe bağlı bu olaylar aralarındaki analist analizan ilişkisinin kısa bir süre için de olsa simetrik bir nitelik kazanmasına yol açabilir. Bu olayların hemen her zaman şiddet unsuru içerdiğini ve dolayısıyla travmatik bir nitelik taşıdıklarını da vurgulamak gerekir. Burada ülkemizden iki örnek vermek istiyorum.

Ağustos 1999 tarihli “Marmara depremi”, binlerce kişinin ölümüne ve çok büyük bir yıkıma neden olmuş, depremi bizzat yaşayan analistleri ve analizanları maddi ve manevi kayıplar yaşamak deneyiminde birleştirmişti. Bu doğal yıkımın yaralarını sarmak ve yinelenmesine karşı korunma yöntemleri geliştirme çabaları ortak bir yaşamsal kaygı olarak analitik uğraşın iki aktörünü aynı sahnede simetrik bir konuma sokmuştu. O dönemde birçok analist muayenehanelerinde deprem çantası bulundurmuş, birçok analizan bunu sorgulamış, öte yandan her ikisi de çantalarında ya da ceplerinde fener veya düdük gibi gereçleri bulundurmayı ihmal etmemişlerdi. Analizanların divanın sağlamlığını deprem anında bir yaşam üçgeni oluşturabilme kaygısıyla sorgulamaları bile söz konusu olmuş, analistler bunu elbette aktarım çerçevesinde yorumlarken, seans sırasında olabilecek bir depremde nereye sığınacaklarını