önsöz

İstanbul Psikanaliz Derneği, “Psikanaliz Tarihin İzinde” adını alan ve iki yılda bir düzenlenen sempozyumuyla Tarih biliminin getirdiklerinden yola çıkarak bireysel olduğu kadar toplumsal ruhsallık üzerine de düşünme olanaklarını geliştirmeyi amaçlamaktadır.

“Psikanaliz Tarihin İzinde” toplantılarının ilki 2013 yılında Khora-Kariye Manastırı'nın kilisesi üzerine, Ekümenik Patrikhane ve Yunanistan İstanbul Başkonsolosluğu'nun ve çeşitli üniversitelerden katılan akademisyenlerin katkısıyla yapılmıştır. İki yılda bir yapılan bu etkinliğin ikincisinin başlığı 2015'de, Ermeni Soykırımı'nın yüzüncü yılında “Tarihe katlanmak” olarak belirlenmiştir. Bu dosyada yer alan yazıların Ali Algın Köşkdere'nin “Totem ve Yas” başlıklı yazısı hariç tümü bu etkinlikte yer alan konuşmaların metinleridir.

Her şeyin bir tarihi olacağı ifadesi yalnızca insanları ve nesneleri değil, insan yaratısı olan kurumları ve düşünceleri de kapsar. Bu bağlamda Psikanaliz'in kurucusu Sigmund Freud'un tarih ve arkeolojiye olan yakın ilgisi üzerinde durmak gerekir. Freud birçok bağlamda tarihten yararlanır. Antik tiyatrodan Sofokles'in “Üç Tebai Oyunu” üçlemesindeki Kral Oedipus oyunu, kuramında önemli bir yer tutarken, 1937 yılında “Psikanalizde Yapımlar”1 adlı yazısında arkeoloji ve psikanaliz arasındaki koşutluk üzerinde durur. Musa ve Tek Tanrıcılık, Totem ve Tabu adlı son dönem yapıtlarında da tarihteki olaylar ve ruhsallık arasında bağları kurar. Diğer yandan histeri sorununu anlamak için çalışırken, kişinin kendi tarihsel zamanını kavramasını ele alır