perde anılar*

Histeri, obsesif nevroz gibi vakaların psikanalitik tedavisi sırasında, sıklıkla hastanın belleğinde çocukluğunun ilk yıllarından kalan bölük pörçük anılarla uğraşmak zorunda kaldım. Daha önce başka bir çalışmada belirttiğim gibi,1 yaşamın o dönemine ait izlenimlere mutlaka büyük bir patojenik önem atfedilmelidir. Fakat çocukluk anıları her hâlükârda psikolojik açıdan ilgi çekici bir konudur, çünkü çocukların ve yetişkinlerin ruhsal işleyişleri arasındaki temel bir farklılığı çarpıcı bir şekilde gözler önüne serer. Hiç kimse çocukluğumuzun ilk yıllarındaki deneyimlerin zihnimizin derinliklerinde silinmez izler bıraktığı gerçeğini sorgulamaz. Ne var ki, bizi hayatımızın sonuna kadar etkileyecek olan izlenimlerin neler olduğunu anılarımızda net bir biçimde bulmaya çalışırsak ya hiçbir şey bulamayız ya da genellikle şüpheli veya esrarengiz öneme sahip nispeten az sayıda münferit anı ile karşılaşırız. Hayatımızın birbiriyle bağlantılı bir olaylar zinciri olarak bellekte tekrar üretilebilmesi ancak altıncı ya da yedinci yaştan itibaren -çoğu durumda ancak onuncu yaştan sonra- mümkün olur. Bununla birlikte, o andan itibaren, bir deneyimin ruhsal önemi ile bellekte tutulması arasında da doğrudan bir ilişki vardır. Anlık ya da doğrudan, sonraki etkileri nedeniyle önemli görünen her şey hatırlanır; önemsiz olduğu düşünülen her şey unutulur. Eğer bir olayı gerçekleşmesinin ardından uzun bir süre boyunca hatırlayabiliyorsam, onu belleğimde tutmuş olmamı, o anda üzerimde derin bir etki bırakmış olduğunun kanıtı

olarak görürüm. Önemli bir şeyi unuttuğumda şaşırırım ve belki de önemsiz görünen bir şeyi hatırladığımda daha da fazla şaşırırım.

Yal