sunuş

Psikanaliz Yazıları’nda daha önce “Erkeksilik”, “Psikanaliz ve Aile” sayılarında baba dolaylı olarak ele alınmıştı, bu defa 48. sayımızda “Baba” konusuna doğrudan odaklanacağız.

Freud, kuramında babayı ruhsal işlevleri açısından ele alır. Histeri Üzerine Çalışmalar’dan başlayarak, Düşlerin Yorumu; Totem ve Tabu, Musa ve Tektanrıcılık gibi çeşitli çalışmalarında babanın bireyin ve toplumların oluşumu ve gelişimi üzerindeki işlevini ortaya koyar.

Freud, ruhsallığın gelişiminde babayı Oedipus süreci bağlamında ele alır; babanın anneyle bebek arasındaki ikili ilişkiye üçüncü olarak dahil olduğunda bebeği okyanusvari duygudan (sınırsız ve geniş evrende kendini yitirme halinden) çekip aldığının ve birincil narsisizmin kapalı sisteminden onu kurtardığının altını çizer, “Babanın korumasına duyulan gereksinime benzer güçte bir başka çocukluk gereksinimi düşünemiyorum” der.1 Ödipal üçgenin oluşmasıyla baba, anne çocuk ikilisinin arasına girerek onları ayrıştırır, çocuğun ruhsallığında üçlü ilişkilere kapı aralar. Annenin düşleminde aşık/sevgili olarak konumlanan baba, onu annelik görevinden bir süreliğine uzaklaştırarak tekrar kadın olmaya davet eder ve bebeğin anne ile ilişkisinde ikili deliliğin önünde bariyer olur. Çünkü bebeğin arzuları sınırsızdır ve bir çerçeveye ihtiyaç vardır. Babanın, anne bebek ikilisine getirdiği çerçeve ve ensest yasağını inşa ederek dürtü kontrolünü sağlar, böylece üstbenliğin, ahlaki değerlerin ve vicdanın gelişimine, içselleştirilmesine olanak verir. Babanın otoritesinin sağladığı çerçeve, aynı psikanalitik süreçte yaşandığı gibi, ikili ilişkinin gerileyebileceği sınırı belirler.2 Babanın üçüncü

olarak sahnedeki yerini alması, anne ve çocuk arasındaki sembiyotik ilişkinin çocuğun ayrılma ve bireyleşmesi yönünde ilerlemesini sağlayacaktır. A