zaman bilmezlikten zamanın katline**: psikanalizde zamanın katlinden zamansallığın bilinmemesine

Zaman meselesinin, alanla (l'espace) ilgili kavramlara göre çok daha az tartışma uyandırmış olması dikkat çekicidir. Analitik alanın1 (l'espace analytique) ve geçiş alanının2 (l'espace transitionnel) inşası üzerine çokça konuşulmuş olmasına rağmen, zaman kavramı için benzer bir yaklaşım uygulanmamıştır. Görünüşe göre bu konudan kaçınılmıştır. Freud fikirlerini parça parça ve sistematik olmayan bir şekilde, kendisine belirdikçe şekillendirmiş ve çeşitli zaman anlayışlarını hiçbir zaman bir bütün halinde düzenleyip sunmamıştır. Bu nedenle, bizi kavramsal bir bütünlükten yoksun bir zamansal mekanizmalar mozaiğiyle baş başa bırakmıştır. Öyle görünüyor ki Freud'dan sonra gelenler, bu durumdan yararlanarak, kavramın farklı yönlerini bir perspektife oturtmaya çalışmak yerine, farklı yönlerden tanımlanacak bir bütünsellik hakkında bir görüş belirtmeyerek bu zorluğu aşmayı tercih etmişlerdir. Geçmişe dönme eğilimi regresif bir süreç- analitik düşünceyi gizlice psikanaliz öncesi bir zaman

anlayışına geri döndürmüştür. Daha yakın zamanlardaki görüşle, Freud'un zaman kavramını ele alırken kullandığı pek çok yaklaşımdan biri olan genetik bakış açısı, diğerlerinin yerini alarak, bu kavramın bir bütün olarak kuramsallaştırılmasına dair her şeyi gölgede bırakacak şekilde, giderek daha baskın hale gelmiş gibi görünüyor.

Bir anlık sezgi psikanalizi temelde tarihsel bir disiplin olarak düşünmemize yol açar, çünkü onun aracılığı ile, bütünleştirilememiş ve farklı pek çok akıbetlere uğramış olanın kaderlerine bağlı saplanmış veya sapmış bir gelişim evriminin sonuçlarını incelemek söz konusudur burada. Büt