Wat moeten we nu met een Nederlands Tijdschrift voor Psychoanalyse?

Een hoogleraar kinderpsychiatrie ergens in Nederland schijnt onlangs de volgende woorden gesproken te hebben: ‘Ik geef de psychoanalyse nog tien jaar, daarna is het afgelopen.’ Om vele redenen een boeiende opmerking. Als binnen de kinderpsychiatrie zo wordt gedacht over de psychoanalyse, waarom dan nu beginnen met een Nederlandstalig tijdschrift voor psychoanalyse? Trouwens, niet alleen buitenstaanders, maar ook leden van de psychoanalytische gemeenschap zelf hebben zich in de afgelopen jaren zeer sceptisch uitgelaten over de haalbaarheid van een dergelijk tijdschrift. Waarom dan toch een tijdschrift en waarom juist nu? Zijn het de laatste stuiptrekkingen van de drifttheorie, is het de oude Freud die nog één keer uit zijn as herrijst, of moeten we deze onderneming zien als een grootheidsactie van enkele psychoanalytische fantasten?

Louis Tas (meen ik) maakte tijdens een vergadering waarin gediscussieerd werd over deelname aan dit tijdschrift de opmerking dat het juist voor psychoanalytici zo enorm belangrijk is dat ze in hun moedertaal kunnen communiceren over hun vak. Dat lijkt me de essentie. De titel van dit inleidend woordje kan men amper vertalen in het Engels of het Duits. Dat is me duidelijk geworden in de toelichting bij het recent verschenen artikel van een van de belangrijkste psychoanalytische auteurs in Nederland, Treurniet: Was ist Psychoanalyse heute (in Psyche 2, ). De subtiliteit van het ‘nu’ in de Nederlandse titel Wat is Psychoanalyse nu? is verloren gegaan, schrijft de vertaler. Minstens zo treurig lijkt me het zinnetje onder aan de eerste pagina: ‘Unter den Titel What is psychoanalysis now? zuerst erschienen im International Journal of Psycho-Analysis’, terwijl boven aan de bladzijde gesproken wordt van ‘Der Titel des niederländischen Originals’ - alsof dat laatste nergens als eerste verschenen is. Als we in een psychoanalytische behandeling een dergelijke tegenstrijdigheid opmerken, denken we veelal dat sprake is van verdringing. In dit geval was