Grenzen aan de psychoanalytische psychotherapie Studiedag van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie op 16 juni 1995

Grenzen aan de psychoanalytische psychotherapie was het thema van de NVPP-studiedag op 16 juni 1995 in ‘De Reehorst’ te Ede. Van de zeven lezingen, die alle door psychoanalytici werden gehouden, gingen er vier over volwassenen en drie over kinderen. De ochtend werd geleid door mevrouw Hendrikx, de middag door de heer Derksen.

De voorzitter van de NVPP, W. Trijsburg, opende de dag met een verslag van een enquěte onder psychotherapeuten betreffende de psychoanalytische psychotherapie-opleiding. De geënquěteerden die positief stonden ten aanzien van de NVPP-opleiding, zagen de mogelijkheden van de psychotherapeut om een opleiding in de psychotherapie te volgen hoofdzakelijk begrensd door tijd en kosten van de leertherapie. De supervisie en cursuskosten werden amper als belemmering ervaren. Helaas presenteerde Trijsburg geen kostenoverzicht, zodat niet duidelijk werd in hoeverre het argument van tijd en kosten een rationalisatie is van de angst voor analyse van het eigen innerlijk.

De eerste lezing was van W. van Tilburg, hoogleraar psychiatrie aan het Academisch Ziekenhuis van de Vrije Universiteit. Zijn lezing was een mooi college over de historie van de drie geboden van de psychoanalytische techniek, waarbij hij op twee ervan uitgebreid inging: de abstinentie en de neutraliteit. Hij beklemtoonde dat deze twee geboden door de volgelingen van Freud te dogmatisch werden opgevat, waardoor de verbodskant te veel nadruk heeft gekregen en de relatie tussen analyticus en patiënt te star is geworden: voor critici van de psychoanalyse een bron voor ridiculisering. Freud was zich al bewust van de problemen die een volledige abstinentie en neutraliteit voor de voortgang van het psychoanalytische proces zouden kunnen opleveren. Met name door behandeling van vroeg getraumatiseerde patiënten is in de loop der jaren het belang van een reële relatie, de holding environment en het toepassen van parameters groter geworden. Heden ten dage is er volgens Van Tilburg sprake van eerherstel va