You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Voorjaar 1994 organiseerde de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie een studiedag over het wel zeer centrale thema overdracht en tegenoverdracht. Het boek Overdracht en tegenoverdracht in de psychoanalytische psychotherapie is een neerslag van die studiedag.
O.N. Markx en R.C. van der Mast geven omschrijvingen van de begrippen ‘overdracht’ en ‘tegenoverdracht’ zoals deze in de literatuur en ook in de diverse bijdragen in het boek worden gehanteerd. De Jonghe e.a. (1994) bijvoorbeeld willen de overdracht beperken tot een reactiveren van het oedipale verleden in het heden. Het vroeg-kinderlijke, preoedipale niveau van functioneren kan volgens hem niet tot eigenlijke overdracht aanleiding geven, omdat er dan nog geen differentiatie heeft plaatsgevonden tussen het zelf en zijn object. De meeste analytici echter nemen aan dat ook de preoedipale relatie overgedragen kan worden. Deze kan juist aanleiding geven tot heftige tegenoverdrachtsreacties bij de therapeut. De tijd dat analytici zich hoofdzakelijk bezighielden met de overdrachtsreacties van de patiënt, en hun eigen tegenoverdracht hoog-stens als een schadelijk nevenverschijnsel van eigen onopgeloste conflicten beschouwden, is lang voorbij, menen Markx en Van der Mast. Tegenoverdracht wordt nu veel ruimer opgevat en omvat nu ook de meer natuurlijke reacties van de therapeut op de heftige en provocerende gedragingen van de patiënt. De psychoanalyticus kan de in hem opgeroepen gevoelens en reacties gebruiken voor een beter begrip van wat er zich in de therapeutische relatie afspeelt.
F. de Jonghe gaat in zijn bijdrage uit van de overdrachtsliefde zoals deze door Freud (1915) in Opmerkingen over de overdrachtsliefde is beschreven. De term overdrachtsliefde is dubbelzinnig, omdat hij het eigenlijk over overdrachtsverliefdheid had, en verliefdheid is natuurlijk iets anders dan liefde. Om de verwarring nog te vergroten spreekt men in de Engelstalige literatuur over ‘transference-love’ of ‘love-transfer