You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De beide tekstinterpretaties die Olga en Thomas Nesseler in dit boek presenteren - van Schillers toneelstuk Don Carlos en van Goethes roman Wilhelm Meisters Wanderjahre - zijn niet slechts bedoeld als een bijdrage tot beter begrip van de ‘dieptestructuur’ van deze literaire werken. Natuurlijk zijn ze dat ook wel, doordat de oedipale en de narcistische fantasieën die aan beide werken ten grondslag liggen, analytisch gereconstrueerd worden. Maar het eigenlijk onderzoeksdoel is van psychobiografische en produktie-esthetische aard: het gaat de schrijvers in de eerste plaats om de beant-woording van de vraag naar de functie van het schrijfproces voor de levenspraktijk van de schrijver. In concreto onderzoeken ze de betekenis van het creatieve proces in een tweetal specifieke crisis-situaties in het leven van de beide grote klassieke auteurs uit de Duitse literatuur. Ze gaan na hoe de jonge Schiller en de oude Goethe door juist deze werken te schrijven psychisch wisten te overleven. Dat schrijvers hun levensproblemen door creatieve vormgeving proberen te overwinnen, dat ze produktief reageren op situaties die vele anderen tot passieve slachtoffers maken, is algemeen bekend. Het is de verdienste van de Nesselers, dat zij de juistheid van dit intuïtieve inzicht in buitengewoon gedetailleerde tekst-analyses, gecompleteerd door psychobiografisch onderzoek, aan de hand van twee ‘klassieke’ modellen overtuigend aangetoond en psychoanalytisch nader uitgewerkt hebben. De wat raadselachtige titel van hun boek wordt pas aan het eind verklaard. Beide auteurs bewegen zich met hun creativiteit ‘op het scherp van de snede’ door zich enerzijds in het medium van de literaire fantasie intensief met hun moeilijke levenssituatie bezig te houden, anderzijds echter door de daarmee verbonden angst in de handeling en de vorm van het fictionele werk af te weren.
Toen de jonge Schiller zijn Don Carlos schreef, was hij op de vlucht voor de gestrenge heerser Karl Eugen. De angst, de wensen en de con