Redactioneel

Wederom een gevarieerd nummer van het Tijdschrift voor Psychoanalyse, met theoretische artikelen die een overzichtskarakter én praktische toepassingen hebben, met een literatuuronderzoek dat een zeer persoonlijke zoektocht nauwelijks verbergt, met verslagen van bijeenkomsten, met een vleugje cultuur, wat geschiedenis en zelfs wat sociologie en methodologie. Het Tijdschrift is onmiskenbaar psychoanalytisch. Is het ook wetenschappelijk? Dat is een vraag die vaker gesteld is, sterker nog ze begeleidt de psychoanalyse gedurende haar ganse bestaan. Men kan zich afvragen wat de vrager beweegt of men kan proberen een antwoord te formuleren.

Een oorspronkelijke bijdrage aan die wetenschapsvraag komt van Howard Shevrin (1996). Het is een toneelstukje voor vier vrienden: Dr. Case ‘een onwrikbare aanhanger van de gedachte dat wat in de behandeling gebeurt het fundament vormt voor psychoanalytisch onderzoek’; Dr. Sample, ‘die zich ernstig zorgen maakt over de wetenschappelijke fundering ervan en gelooft in de noodzaak van systematisch onderzoek’; Dr. Link, ‘die meent dat breed onderzoek - dat de inzichten van de clinicus en recent onderzoek op verwante terreinen in zich verenigt - ertoe zal leiden dat de psychoanalyse zich zal verbreden en verdiepen en de aanvaarding ervan door sceptische wetenschappers zal doen toenemen.’ De leider van deze kring van geleerden is professor Di Sapienza - een vrouw - ‘die in haar hart altijd het angstige vermoeden had gehad dat psychoanalyse in de grond eigenlijk niet wetenschappelijk is, maar dat ze niettemin een belangrijke, rationele onderneming is.’

Case begint en geeft de basis voor psychoanalytici over de hele wereld aan: de rol van vrije associatie, overdracht, weerstand, de ontdekkingen van kinderlijke seksualiteit en de centrale rol van het conflict. Deze ontdekkingen komen direct voort uit de psychoanalytische behandeling, de plaats voor het testen en bewijzen van psychoanalytische hypothesen.

Sample antwoordt met een fraai citaat van Ede