You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Een boekbespreking en een hartekreet: het boek, al meer dan tien jaar geleden geschreven, is een klassieker; als hartekreet de vraag waarom psychoanalytici zo weinig over de genoemde fenomenen schrijven. Migratie en ballingschap zijn binnen de analytische gemeenschap altijd vertrouwde verschijnselen geweest. Het betreft tegelijk een actuele thematiek waarmee we, in een samenleving met een toenemend aantal migranten en hun nakomelingen, steeds meer te maken hebben. In dat verband verdient het boek, voorlopig een wat eenzaam standaardwerk, ruime aandacht.
De auteurs hebben hun psychoanalytische ervaring met migranten en ballingen opgedaan in Argentinië, hun geboorteland, in Israël en in Spanje, waar ze nu wonen. Ze hebben zèlf dus ervaring met migratie. Kernberg - eveneens migrant - heeft een voorwoord geschreven. Het boek integreert volgens hem twee onderling verbonden perspectieven: ten eerste, de onbewuste processen die in het individu gestimuleerd worden wanneer hij of zij de uitdagingen aangaat een wereld achter zich te laten en zich in te stellen op een nieuwe wereld (waar in het vervolg ‘hij’ staat kan ook ‘zij’ gelezen worden); ten tweede, de groepsprocessen die door migratie geactiveerd worden, zowel in fantasie als in realiteit, zowel bij de migrant als bij de achterblijvenden en bij de mensen in de nieuwe omgeving. Deze perspectieven worden dan weer in verband gebracht met de bredere sociale en culturele fenomenen die een individu in een overgangssituatie beïnvloeden.
De kern van het boek vormt de studie van normale en pathologische rouw, wezenlijke aspecten van migratie en ballingschap. De Grinbergs putten uit een brede culturele en wetenschappelijke bagage, ze gaan in op mythen, tonen sociologische invalshoeken en verdiepen zich in linguïstische problemen. In psychoanalytische zin zijn de conceptualiseringen vooral kleiniaans, waarbij de erkenning doorklinkt dat externe psychotraumatische gebeurtenissen de psychische structuur ingrijpend kunnen beïnvloeden.