Repliek en dupliek naar aanleiding van ‘Brief aan mijn psychoanalyticus’

De brief is een boeiende terugblik over meer dan vijfenveertig jaar van de hand van een ‘ervaringsdeskundige’ in de psychoanalyse. Het verhaal is uniek zoals iedere levensgeschiedenis, maar daarom nog niet opzienbarend. De evaluatie van een behandeling met haar meer en minder geslaagde kanten is misschien niets bijzonders. Het zeldzame hier is dat een analysant, die zich ook terdege van de analytische literatuur op de hoogte stelt, haar lucide kijk op haar eigen behandeling geeft. Het leek mij geen oninteressant verslag voor een psychoanalytisch tijdschrift. Deze intelligente en inmiddels oudere analysant was zo gemotiveerd dat zij de moed had haar belevenissen voor ons bloot te leggen. Zij geeft haar eerlijke, vaak ontroerende en zeker ook hier en daar verontwaardigde kijk op haar psychoanalyse(s), die lang geleden plaatsvond(en).

Wat mij interessant leek, is de vraag of en in hoeverre we anders zijn gaan denken en werken in de loop van de afgelopen halve eeuw. Hierover zou de brief mogelijk een discussie op gang kunnen brengen. Daarbij gaat het dan niet zozeer om dit specifieke geval, en om de vraag of de briefschrijfster door deze of gene analyticus al dan niet goed behandeld is. Misschien zijn er beduidend meer ex-patiënten die met soortgelijke onbevredigde gevoelens rondlopen. Bovendien ontkent zij ook geenszins dat zij ondanks alles veel aan de analyse te danken heeft. Het zou de moeite waard kunnen zijn om follow-uponderzoek naar ervaringen van patiënten in te stellen. De vraag wat patiënten achteraf van hun psychoanalytische behandeling