You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Psychoanalyse is van nú, heeft een toekomst en verkeert in een identiteitscrisis. Deze drie standpunten haal ik onder andere uit de inleiding van Van de Sande tot deze bundel. Vooral het laatste lijkt me hoopvol en maakt de eerste twee iets waarschijnlijker.
De Psychoanalytische Kern van de Riaggs Noord-Brabant en Zeeland vond het de moeite waard eind 1994 een heel symposium te wijden aan de stand van zaken onder de naam Psychoanalyse nu. De gewijzigde titel die het hierop gebaseerde boek meekreeg, doet vermoeden dat de redactie wat meer beweging in de thematiek wilde brengen. Het gaat inderdaad niet enkel over nu, zoals nu nooit enkel over nu kan gaan. De grotere nadruk die het hier en nu van de psychoanalytische relatie en setting tegenwoordig krijgt, een aspect dat uitvoerig aan bod komt door de verschillende bijdragen in het boek heen, mag niet verhullen dat dat hier en nu steeds een voorlopige vormgeving is van een vroeger nu dat toen, als nu, in zijn vormeloosheid zichzelf ontglipte. Dit wordt mooi geïllustreerd door Treurniet (p. 61) waar hij oppert dat de analytische setting zelf gezien kan worden als een collectieve professionele ‘enactment’ vanuit de tegenoverdracht: heel de analytische situatie is een re-enscenering van de primaire moeder-kindrelatie.
De analytische beweging dus. Zit er beweging in de psychoanalyse? Dit zou een pleonastische vraag moeten zijn. Zonder beweging geen psychoanalyse. En met de vijf auteurs van dit boek ben ik het eens dat er in de psychoanalyse heel wat beweegt en dat ze prat kan gaan op een tot nu toe bewogen geschiedenis. De vraag is echter eerder: hóe - op welke wijze, in welke richting - beweegt de psychoanalyse en vanuit welke beweegredenen?
In het eerste hoofdstuk, over de huidige situatie van de psychoanalyse in Nederland, wil Van de Sande het verstofte, ouderwetse imago van de psychoanalyse oppoetsen. De psychoanalyticus poetst de psychoanalyse energiek en strijdvaardig en laat heel wat ‘nieuwe’ ontwikkelingen schitteren: