Richtlijnen voor de behandeling van depressie: efficiëntie of blikvernauwing?

Spontaan zou ik niet geneigd zijn om de Richtlijnen te becommentariëren. Dit commentaar kan voor rechtgeaarde lezers van dit tijdschrift trouwens alleen maar open deuren intrappen. Toch mogen we de schijn dat de inhoud van deze brochure de waarheid is, niet ongemoeid laten. Het is immers slechts een enkele, maar dan wel dwingende manier van kijken, waar sommige patiënten extra door kunnen lijden en waar ze ook financieel de dupe van kunnen worden. De NVP steekt immers de politieke bedoeling van de tekst niet onder stoelen of banken: ‘Het lijkt wijzer van binnenuit, met de inhoudelijke know how van psychotherapeuten een plan te trekken, dan de VWS of de ziektekostenverzekeraars nog drastischer de toekomst van het psychotherapeutische vak te laten bepalen’ (p. 7).

We leven in een tijd van richtlijnen en deze kunnen soms nuttig zijn, wanneer ze gebaseerd zijn op een vraag naar een leidraad bij het doen van ingewikkelde keuzes. Geneesheren bijvoorbeeld, kunnen geholpen worden met een richtlijn in het woud van antibiotica en psychofarmaca. Zo werkte ik onlangs mee aan het opstellen van richtlijnen bij de psychofarmacologische behandeling van MS-patiënten (Vermote 1997). In die zin kunnen richtlijnen nuttig zijn voor psychiaters bij de beoordeling van de depressie van hun patiënt en de beoordeling van de effectiviteit van hun psychiatrische behandeling. Het zal dan ook niet toevallig zijn dat de bestaande richtlijnen waar op pagina 27 van de brochure naar verwezen wordt, richtlijnen voor psychiaters en huisartsen zijn.

In de brochure van de NVP gaat het echter over richtlijnen voor psychotherapeuten door een overkoepelende vereniging voor psychotherapie, maar dan wel richtlijnen gebaseerd op een medisch model. Het lijkt me daarenboven gevaarlijk wanneer blijkt dat deze vereniging zonder blikken of blozen de psychotherapeutische benadering durft te herleiden tot wat het psycho-bio-sociaal model genoemd wordt. Een