You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Sinds het einde van de jaren zeventig is de Californische psychoanalyticus Thomas Ogden een bedrijvig schrijver in diverse analytische tijdschriften. Dit vierde boek van hem (zie ook Ogden 1982, 1986, 1989) bevat tien hoofdstukken, waarvan er hier, naast het inleidende hoofdstuk, slechts één voor het eerst wordt gepubliceerd. De andere verschenen sinds 1991 reeds als artikel in The International Journal, Psychoanalytic Quarterly of Psychoanalytic Dialogues. Ondertussen verschenen alweer verschillende artikelen van zijn hand (zie bv. Ogden 1996, 1997). Zijn publicaties kunnen we lezen als een stapsgewijs profileren van de intersubjectiviteit in de psychoanalytische theorie en praktijk. Deze ontwikkeling culmineerde in de introductie van het concept ‘the analytic third’ (Ogden 1994), waarmee Ogden zich een eigen plaats verwierf in de Angelsaksische analytische wereld. Deze bundel lijkt mij een accuraat beeld te geven van zijn denken, dat mijns inziens een inspirerende bijdrage levert aan het debat over de (inter)subjectiviteit in de psychoanalyse. De waarde ervan ligt vooral in de wijze waarop hij de (impliciete) visies van Freud, Klein, Bion en Winnicott als dialectisch interpreteert en samenbrengt. Voor het feit dat Lacan - ten onrechte - niet in dit rijtje is opgenomen, heeft Ogden zo zijn redenen (zie verder).
Met de titel van het boek probeert Ogden reeds iets van die dialectiek van het subject te evoceren: het Engelse subject staat zowel voor de persoon die denkt, spreekt, handelt of ervaart, als voor de persoon die onderwerp is van of onderworpen is aan dit denken, spreken, enzovoort. Het subject is, met andere woorden, zowel actief als passief op te vatten. Het creëert bijvoorbeeld gedachten en wordt tegelijkertijd door die gedachten gecreëerd. De analysant is onderwerp van het analytisch onderzoek maar tegelijk is hij het subject dat dat onderzoek creëert. Hetzelfde geldt voor de analyticus. In de eerste drie hoofdstukken probeert Ogden aan te tonen dat zowel