Redactioneel

In de beslotenheid van haar klinische toepassingen is psychoanalyse een obscure aangelegenheid, dat is zo klaar als een klontje. Verdraagt zij wel het daglicht of de papieren oplichting van de geschreven openbaarheid? Kan publiceren, publiek maken, een tipje van de sluier oplichten of blijft het altijd oplichterij? Terecht wordt de psychoanalyse wel eens het koesteren van een zeker obscurantisme verweten. Nochtans hoede men zich voor het verblindende effect van het plotse felle zonlicht.

Discussies over technische en andere aspecten van het psychoanalytische werk mogen volgens Bion de wezenlijke afzondering waarin de intimiteit van de psychoanalytische relatie tot stand moet komen, nooit verdoezelen (Bion 1963, p. 15). Publiceren, discussiëren, institutionaliseren brengen onvermijdelijk dit wezenskenmerk van het analytische werk onder spanning.

Het is nochtans dezelfde Bion die het begrip ‘publicatie’ uitbreidt tot een essentieel element van de psychoanalytische zitting zelf. Bion maakt een onderscheid tussen private communication en public communication. Privé-communicatie wordt niet gedeeld met een ander en behoort slechts het individu toe. Het is als het ware een puur reflexieve of interne communicatie. Zodra de communicatie gedeeld wordt door twee personen is het niet langer een privé-communicatie maar is ze publiek geworden. Dit gebeurt in de analytische zitting, bijvoorbeeld als ‘patiënt and analyst agree on an interpretation’ (Bion 1965, p. 31).

In die zin begint publiceren reeds in de psychoanalytische praktijk zelf en maakt het er zelfs wezenlijk deel van uit. Wellicht doen hoger vermelde problemen van publiceren of openbaar maken zich reeds voor in de publicatie van de patiënt in de analytische zitting, maar ook en vooral de patiënt moet zijn solipsistisch obscurantisme geweld aandoen wil er psychoanalytisch iets gebeuren.

Hoe het ook zij, aangezien men voor wetenschappelijk werken zijn bevindingen aan andere practici moet communiceren, kan de analyticus of de