You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De bespreking van The Impossibility of Sex gebeurt nu eens niet op verzoek, maar is ingegeven door mijn enthousiasme over dit boek, geschreven door een analytica met een literair talent. Susie Orbach bespreekt de dagelijkse praktijk van een analytische psychotherapeut. Over verschil tussen therapie en analyse wordt overigens niet gerept. Het spreekt voor haar vanzelf dat analytisch denken, overdracht en tegenoverdracht centraal staan. Het boek, dat vijf gevalsstudies en een theoretisch nawoord bevat, is ook al in het Nederlands verschenen. Het is blijkbaar populair genoeg voor de leek. Des te verrassender dus dat het mij nieuwe inzichten opleverde. Wat betreft de uitvoerigheid en indringendheid waarmee de techniek beschreven wordt, bevindt Orbach zich op één lijn met auteurs als Ilany Kogan en Joyce McDougall. Zij gaat ver in het blootgeven van gedachten die aan een interventie ten grondslag liggen. Verder dan ik tot nu toe in de psychoanalytische literatuur ben tegengekomen. Haar standpunt is dat, als je zelf als therapeut iets (eindelijk) begrepen hebt, dan de atmosfeer in de kamer onwillekeurig verandert. Orbach worstelt vaak hevig om de gevoelens te interpreteren die een cliënt, bijvoorbeeld een verliefde Casanova, bij haar oproept. Het in de ander overplanten van onbewuste fantasieën of gevoelens is een onbegrepen proces dat ook Orbach niet kan verklaren. Niemand kan dat, al zijn er vele pogingen ondernomen. Wel zet zij uiteen waarom het analyseren van de tegenoverdracht veel verder gaat dan empathie. Liefde alleen is niet genoeg, maar ook empathie niet. Je moet in staat zijn om volledig in de huid van de ander te kruipen, door je beschikbaar te stellen voor zijn of haar projecties in de overdracht. In het nawoord rechtvaardi