Een betrekkelijk lange therapie

Hendrik de Jager nadert de veertig jaar, en over zijn structuur bestaat weinig verschil van mening. Die wordt narcistisch genoemd; althans een narcistisch pantser beschermt hem tegen de ongelukken van het leven. Die zijn er niet zo veel. Hij is getrouwd, heeft een kind en zijn werk loopt goed. Hij begon als wetenschapper (econoom), promoveerde snel en scoorde hoog op de citation index. Het hoogleraarschap lag voor het grijpen, maar het kwam er niet spoedig genoeg van en hij is de accountantspraktijk ingerold. Daarin maakt hij snel promotie binnen een grote firma. Hij leeft naar het woord van zijn vader: ‘Op je werk moet niets aan te merken zijn.’ Zijn beleving van zichzelf is minder goed dan wat hij maatschappelijk voorstelt. Hij beschrijft dat als een glanzende buitenkant met daarin een angstig laf mannetje.

Bij aanmelding is hij depressief. Nog erger storen hem ernstige depersonalisatieverschijnselen en af en toe derealisatie. Deze klachten - met name de depressie - zijn op het moment van aanmelding gedeeltelijk in remissie, waarschijnlijk onder de invloed van de Fevarin die hij dan op voorschrift van de huisarts zes weken gebruikt. Wat blijft, zijn de gruwelijke paniekaanvallen. Deze worden door hem beschreven als ‘een enorme vrachtwagen, die zo maar onverwachts op je afkan komen’. Ze kunnen hem's nachts uit zijn slaap wekken, maar hem ook overvallen als hij in een bespreking zit. Hij kan dé paniek nergens mee verbinden; dat maakt hem nog angstiger. Als er al een probleem in zijn leven is, is het dat hij lijdt onder een embarras du choix. Elke weg die hij inslaat, is geplaveid met succes.

Een volledige anamnese behoeft in dit kader niet gegeven te worden. Wel korte karakteristieken van de belangrijkste personen in zijn leven. Vader, zoon uit een zeemansgezin, heeft zich in zijn leven opgewerkt van onderwijzer tot leraar wiskunde. Op latere leeftijd is hij gepromoveerd. Hij sluit zijn carrière af als gerespecteerd rector van een school. In het gezin van patiënt was