Herbronning van de objectrelatietheorie: Bespreking van: N.J. Skolnick en D.E. Scharff (red.) (1998), Fairbairn Then and Now.  The Analytic Press, Hillsdale NJ/Londen. ISBN 0-88163-262-7,  287 pagina's, prijs: £ 35,95

Jarenlang sluimerde Fairbairn in de vergetelheid en moesten we ons behelpen met zijn Psychoanalytic Studies of the Personality (1952). De laatste tijd krijgt zijn werk meer belangstelling, te oordelen naar de boeken die over hem verschenen en de aan hem gewijde congressen in New York (1994) en Lissabon . Ellinor Fairbairn Birtles bracht met David Scharff (1994) het overige werk van haarvader samen in From Instinct to Self. In hetzelfde jaar publiceerden Grotstein en Rinsley (1994) hun studie Fairbairn and the Origin of Object Relations, in dit tijdschrift besproken (De Rijck 1996). Fairbairn Then and Now, dat uit de verzamelde voordrachten van het congres in New York bestaat, is daarop een aanvulling.

Het eerste deel schetst de historische en filosofische context waarin Fairbairns bijdrage kan worden geplaatst. Harrow meent dat er een typisch Schots filosofisch klimaat bestaat, waarin achtereenvolgens Suttie, Fairbairn en Sutherland gedijden. Zo vinden we bij Suttie reeds het accent dat Fairbairn later zou leggen op het in gebreke blijven van de reële omgeving als voornaamste bron van psychopathologie. Sutherland, analysant, leerling en later vriend van Fairbairn, breidt diens accentuering van het zelf als een inherent geheel uit door ook het maatschappelijk niveau erbij te betrekken. Individuen streven naar verwezenlijking van de integriteit van hun zelf, niet alleen in relaties met andere individuen maar ook in relatie tot steeds ingewikkelder wordende organisatieniveaus als familie, groep en maatschappij. Evenals Sutherland benadrukt Fairbairn de open aard van het systeem dat gevormd wordt door het zelf en de omgeving. Door hun wederzijdse beïnvloeding verandert zowel zelf als omgeving, terwijl ze tegelijkertijd toch hun continuïteit bewaren. Via Sutherland kwam vervolgens Kernberg in contact met de theorie van Fairbairn. Kernberg ziet een verwantschap tussen diens theorie en die van Edith Jacobson: beiden plaatsen het vermogen relaties met anderen aan te gaan cen