You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Omdat ik mij al zo'n twintig jaar met adolescenten bezighoud, keek ik uiteraard uit naar de lectuur van Adolescentie en seksualiteit, waarbij vooral de behandeling van het tweede stuk van de titel mij intrigeerde. In mijn - vooral residentieel - klinische praktijk komt de seksualiteit van adolescenten immers zo weinig expliciet aan bod.
Ondertussen heb ik het boekje driemaal doorgenomen, en kom steeds ongeveer tot dezelfde vaststelling: aan de orde zijn vooral individuatie- en separatiethemata en wat daar noodzakelijkerwijs nog aan moet voorafgaan. Het louter seksuele als onderwerp an sich neemt slechts een beperkte ruimte in. Blijkbaar had ik voor mezelf al meteen de titel herdoopt tot ‘seksualiteit in de adolescentie’, wat Irene Mettrop-Wurster in de titel van haar nabeschouwing ook doet. Zij legt er verder de nadruk op dat zowel adolescentie als seksualiteit met alle andere ontwikkelingslijnen verbonden is.
In die zin resumeert dit boekje de hoofdlijnen van de ontwikkelingspsychologie, en dit hier nog eens samenvatten lijkt me weinig zinvol. Opvallend vaak kwamen de ‘opnieuw opduikende oedipale wensen’ ter sprake, die ik - althans in hun letterlijkheid - zo zelden ontmoet in de kliniek. De door Willem Heuves besproken gedachten over ‘een nieuwe Oedipus’ vond ik zeer to the point. Hij heeft het hierbij over symbolische triangulatie, het kunnen innemen van een derde positie, en een relatie kunnen waarnemen waar je tegelijkertijd deel van uitmaakt. Hij stelt dat de triadische ontwikkelingslijn volgens recent onderzoek van meet af aan parallel zou lopen met de dyadische, in plaats van hier op voort te bouwen. Dit is een boeiende gedachte, omdat ze ook de puber/adolescent toelaat alternerend beide posities in te nemen.
Ik belicht een aantal topics die betrekking hebben op het specifieke van de seksualiteit van de adolescent.
Marian Ploegmakers-Burg beschrijft in een zeer prettige stijl (die vermoedeli