Studiedag ‘Ethiek in klinische psychotherapie’, Pittem, 27 september 2001

Op 27 september 2001 organiseerde de Kliniek St.-Jozef, Centrum voor Psychotherapie te Pittem, in samenwerking met de Vlaamse Vereniging voor Psychoanalytische Therapie (VVPT) haar vijfde tweejaarlijkse studiedag met als titel Ethiek in de klinische psychotherapie.

Dagvoorzitter en gastheer, dr. Mark Kinet, hoofdgeneesheer van het Centrum, benadrukte in zijn inleiding dat ons werkveld bij uitstek een ethisch domein is. Verwijzend naar Paul Verhaeghe die een groot stuk van de psychopathologie relateert aan het niet kunnen maken van ethische, bewuste keuzes en het blijven vastzitten in symptomatische ‘vervroren’ keuzes, stelt Kinet dat therapie in die optiek betekent: het helpen mogelijk maken van ethische keuzes. Bij de psychoanalytische psychotherapie is er echter een verschil met de ‘gewone’ psychotherapie. Waar psychiatrie en psychotherapie zich richten naar het ‘gelijkvormigheidsattest’ van gezondheid, norm en normaliteit, impliceert psychoanalyse het maken van bewuste, persoonlijke ethische keuzes, waarbij men ‘gaat voor zijn Ding’ en de verantwoordelijkheid voor zijn eigen leven (en dus ook zijn misdaden) volledig op zich neemt. Dit maakt haar wezenlijk anders: ‘De psychoanalyse ambieert geen heiligheid, slechts oprechte verantwoordelijkheidszin voor een onvermijdelijke staat van zonde.’ Dit was de gedachtegang die inspireerde tot de boeiende dag.

Prof. dr. Mia Leijssen gaf in haar lezing Actuele knelpunten in de psychotherapeutische beroepsethiek een uitgebreide catalogus van ethische dilemma's waarmee men in de psychotherapie wordt geconfronteerd. Het uitgangspunt van de lezing was een empirisch onderzoek door haar onderzoeksgroep in Vlaanderen in 2000 uitgevoerd. In dit onderzoek werd aan hulpverleners de vraag gesteld: ‘Beschrijf in enkele woorden, of meer in detail, een voorval of een situatie waarmee uzelf of een co