Redactioneel

Kunt u de huidige theoretische ontwikkelingen nog volgen, verdragen en waarderen? Vanaf de English Speaking Weekend Conference on Love wordt gemeld dat liefde het hart van de overdracht vormt, en alle frustraties, eigen aan de analytische situatie, voor de patiënt dragelijk maakt. De liefde van de analyticus is altijd gecombineerd met zijn passie voor het werk en de psychoanalytische theorieën; het een kan niet zonder het ander. Vanaf het lustrumcongres van de Nederlandse psychoanalytische verenigingen komt daarentegen het bericht dat Fonagy oproept de illusie van een op theorie gebaseerde techniek op te geven. Hij pleit ervoor de oude theorie los te laten omdat deze de ontwikkeling van vernieuwende behandelingsmethoden kan belemmeren en nieuwe theorievorming in de weg staat. En op de studiedag Mentalisatie werden verschillende pogingen gedaan om de rijzende ster van de theorie over het mentaliseren te verbinden met de inzichten van Rosolato, Bion, Anzieu, Winnicott en Stern.

Guy Verbruggens beschrijving van verschillende hedendaagse opvattingen over dromen begint met de opmerking dat er geen werk van Freud is waarop kritiek meer verboden is dan Die Traumdeutung. De kleiniaan Meltzer classificeert Freuds droomtheorie daarentegen als ‘een prepsychoanalytische theorie over droommechanismen en hun triviale plaats in het psychische leven, ondanks de rijkdom aan observaties en ideeën’. Verbruggen bepleit verder te gaan dan een vermoede latente inhoud te duiden, en stelt een interpersoonlijke wijze voor van omgaan met dromen in een psychoanalyse. Vanuit het theoretische uitgangspunt dat in de interactie van patiënt en analyticus een subjectieve werkelijkheid van de patiënt wordt gecreëerd, worden ook dromen interactioneel geïnterpreteerd. De vignetten tonen hoe patiënt en analyticus hun associaties en fantasieën bij patiënts droom inbrengen en zo eerst een poel van onbewuste ervaringen creëren, waaruit aansluitend de interpretatie van de droom als beeld over de patiënt ont