De jury spreekt

Eind 2002 schreef het Tijdschrift voor Psychoanalyse een essayprijsvraag uit onder de titel Zwijgen of spreken? Voor de eerste prijs werd door de uitgever van het tijdschrift, Uitgeverij Boom, een geldprijs van € 500 ter beschikking gesteld. De redactie ontving acht inzendingen, en de jury, bestaande uit Elsbeth Greven (namens Uitgeverij Boom) en Solange Leibovici, Johan De Groef en Frans Schalkwijk (redacteuren van het tijdschrift), mocht dus aan de slag. De essays werden anoniem beoordeeld en ieder jurylid kende aan elk essay een rangordenummer toe. Tot onze grote verrassing bleken onze oordelen in grote mate overeen te stemmen en de bekendmaking van de namen zorgde voor verrassingen: allen Nederlander en geen praktiserend analyticus maar wetenschapper. Met veel genoegen maken we de drie prijswinnaars en hun boeiende essays dan nu ook aan u bekend.

Het winnende essay is geschreven door Desanka Kempers, die psychologie en filosofie studeerde en tot voor kort werkzaam was als humanistisch geestelijk raadsvrouw bij Justitie. Zij is in brede zin geïnteresseerd in de psychoanalyse. Haar essay, getiteld Zwijgen of spreken: het problematische vertoog van de psychoanalyse, is origineel door verwijzingen naar buitenlandse psychoanalytici die zich wel in de publieke discussie mengen. Ze betoogt dat de analyticus die durft te balanceren op het smalle koord tussen de verfijnde professionele inzichten en de vaak versleten platitudes van het publieke debat eerder te veel dan te weinig te melden heeft. Het grootste obstakel ligt misschien in de angstvallige beslotenheid van het eigen wereldje, waarin men zich afvraagt of analytici in het publieke debat spreken op persoonlijke titel of namens ‘het’ psychoanalytische gedachtegoed of ‘de’ psychoanalytische vereniging of werkgever.

De tweede prijs werd gewonnen door emeritus hoogleraar Duitse letterkunde Walter Schönau, jarenlang bestuurslid van de Stichting Tijdschrift voor Psychoanalyse en de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. Zijn