You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Het gaat niet goed met de psychoanalyse als vorm van psychotherapie, en haar positie in de geestelijke gezondheidszorg is verzwakt. Maar voor de psychoanalyse als een vorm van antropologie en als een cultuurtheorie bestaat veel belangstelling. Op universiteiten worden cursussen in de psychoanalytische literatuur- of cultuurbeschouwing gegeven. Daarom is er behoefte aan tekstboeken en inleidingen in de materie. Dit boek is daar een voorbeeld van en daarom alleen al welkom. Het is geschreven voor studenten die geen of weinig kennis van zaken, maar in de regel wel een aantal vooroordelen over Freud en zijn leer hebben. Het onderscheidt zich van bestaande eendere introducties in zijn opzet: eerst een eenvoudige en overzichtelijke uiteenzetting van de voornaamste denkbeelden van Freud, getiteld Mind and Society, daarna een gedeelte over de analyse van literatuur en cultuur aan de hand van de nodige tekstvoorbeelden. Het hoofdstuk over de literatuuranalyse begint met de (overbekende, maar inderdaad paradigmatische) Hamlet-analyse van Freud en Jones. Daarna wordt een interpretatie (van ondergetekende) van Heines Loreley-ballade gerefereerd. Ten slotte wordt het hoofdstuk over het sprookje Sneeuwwitje uit Bruno Bettelheims veelgelezen The Uses of Enchantment , het pleidooi voor het ‘nut’ van sprookjes voor opgroeiende kinderen, behandeld. Daarmee zijn dan tevens de drie hoofdgenres van de literatuur gerepresenteerd. Waarschijnlijk niet zonder verband met de huidige oriëntatie van de academische talenstudies op ‘cultural studies’ wordt het boek afgesloten met een hoofdstuk over psychoanalyse en cultuur. Het kiest de grondgedachten van
Totem und Tabu als uitgangspunt en laat zien hoe die tot een specifiek psychoanalytische cultuuropvatting leiden. De Berg onderschrijft de antropologische bezwaren ertegen, maar onderstreept terecht, in navolging van Mario Erdheim, dat de waarde van deze studie van Freud gezocht moet worden in het speuren naa