You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
In haar boek Jacob's Ladder schrijft Josephine Klein (overigens geen familie van Melanie) haar beschouwingen omtrent de mystiek neer, met in haar achterhoofd de relevantie van dit veld voor de psychotherapeutische praktijk. Hierbij vertrekt ze van de idee dat typische psychoanalytische concepten zoals ‘gehechtheid’ en ‘drift’ in de plaats gekomen zijn van woorden als ‘ziel’, ‘liefde’ en ‘extase’, om er maar enkele te noemen. De auteur stelt hierbij de vraag in hoeverre deze nieuwe terminologie onze benadering van onze patiënten heeft gestuurd en hierbij meteen ook hun ervaringen restrictief heeft beïnvloed. Ze formuleert in het kielzog hiervan een aantal interessante gedachten. Zo goochelt ze met de vraag of de mens de Ander (lees: God) gecreëerd heeft, gedurende zijn denken over mystieke ervaringen, dan wel of de Ander de mens gecreëerd heeft en we net daardoor getuige zijn van mystieke ervaringen… Het feit dat we deze vraag open dienen te laten willen we de ander begrijpen, formuleert ze als volgt: ‘(…) we shall never get acquainted with the lion by caging him in categories’ (p. 49).
Meteen ook een gezonde reactie tegen de toenemende druk tot protocollisering. Men kan de vlinder ook bestuderen zonder hem a priori tegen een bord te moeten prikken, zoals ik meende te begrijpen uit een recent nummer van het Tijdschrift voor Klinische Psychologie (Column Peter Rober , nr. 21).
De auteur is van mening dat emoties iets verliezen wanneer ze in woorden ‘verpakt’ worden. Niettegenstaande de noodzaak tot een accuraat definiëren van de zaken -‘(…) the cows do not walk about with c.o.w. stencilled on their flanks’ (p. 28) - stelt ze dat de mystici voorbij de grenzen van de taal gingen, en een tekort aan woorden hadden om wat ze voelden uit te leggen. Door de veelheid aan citaten, de talrijke gedichten en de uittreksels uit verschillende theaterstukken, is het als lezer niet eenvoudig om de rode draad in haar betoog vast te houden. Het is jammer dat naar het einde van het boek t