Een inleiding in de psychotraumatologie: Bespreking van: Bas J.N. Schreuder (2003). Psychotrauma. De psychobiologie van schokkende ervaringen. Assen:  Koninklijke Van Gorcum. ISBN 90-232-3646-7,  186 pagina's, prijs: € 28,00.

In Psychotrauma neemt Bas Schreuder, ex-directeur van een centrum voor slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, twee uiteenlopende disciplines die een bijdrage geleverd hebben aan de psychobiologie als uitgangspunt, namelijk de psychoanalyse en de cognitieve neurowetenschappen. Een hele uitdaging! Het boek is niet zozeer een psychoanalytisch, als wel een psychiatrisch product geworden.

Schreuder brengt een interessante synthese binnen een domein dat sinds de introductie in 1980 van de Posttraumatische Stress-Stoornis (PTSS) in de DSM-classificatie een enorme bloei heeft gekend. PTSS blijkt vaak samen te gaan met depressieve en dissociatieve stoornissen, naast afhankelijkheid van middelen. Bij de behandeling van PTSS denken we volgens hem steeds minder aan psychoanalytische psychotherapie doch meer aan een gecombineerde behandeling bestaande uit cognitieve gedragstherapie, antidepressiva (SSRI's), erkenning van het slachtoffer en het schrijven van het levensverhaal. Hij neemt uitdrukkelijk de hulpvraag van de patiënt als uitgangspunt maar behandelt de verschillende therapeutische mogelijkheden geen van alle erg uitvoerig. Schreuder heeft vooral het psychoanalytische luik van de behandeling weinig uitgewerkt; hij houdt vast aan de bekende opvattingen van Freud, noemt ook wel het gehechtheidsonderzoek en verwijst naar het werk van Winnicott over de overgangsruimte en het zelf. Ik mis bijvoorbeeld een verwijzing naar Fairbairn, die vanuit een objectrelationele visie heeft nagedacht over de psychische verwerking van traumatisering. Schreuder doet op pagina 173 een ongelukkige uitspraak: recovered-memorytherapieën zouden door psychoanalytici zijn gepropageerd. Ik dacht dat hypnotherapeuten zich aan dergelijke ondernemingen wagen. Het false-memory syndroom is vooral een complicatie van suggestieve en minder van inzichtgevende therapievormen.

Een schokkende ervaring levert een cascade aan gevolgen op. Er wordt een biologisch geprogrammeerde overlevingsreactie op gang gebracht