You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Hoe geven we een beeld van wat er in een psychoanalyse gebeurt? Hoe komen we in contact met het onbewuste en geven we woorden aan gevoelens, lichamelijke sensaties, vage droombeelden? Hoe kunnen we de patiënt bereiken, aanraken, beroeren met woorden? Met deze vragen houdt Danielle Quinodoz zich in haar laatste boek bezig. Een samenvatting van haar ideeën over dit onderwerp is in een recent artikel te vinden (Quinodoz 2003). Danielle Quinodoz richt zich vooral op wat zij noemt ‘heterogene patiënten’. Iedereen heeft een zekere mate van ‘heterogeniteit’: ook als we neurotisch zijn, hebben we een gek, psychotisch deel en maken we gebruik van primitieve afweermechanismen zoals loochening, projectie en splitsen. Het gaat erom in welke mate dit psychotische deel het functioneren bepaalt: wordt het verdragen of moet het compleetworden afgeweerd? Quinodoz noemt patiënten ‘heterogeen’ wanneer zij niet in staat zijn om de verschillende aspecten van zichzelf te integreren, waardoor zij geen gevoel van innerlijke eenheid hebben en bang zijn gek te worden. Quinodoz zegt uitdrukkelijk dat zij niet borderlinepatiënten bedoelt, maar mensen die extreem lijden aan wat naar mijn mening door Anton Kris (1985) een divergent conflict wordt genoemd, waarbij gevoelens en wensen niet compatibel zijn, zoals haat en liefde, of (kinderlijke) almacht en normale afhankelijkheid. Deze tegenstellingen moeten beide in het beleven een plaats krijgen. Maar sommige patiënten voelen zich extreem bedreigd door hun meer primitieve kanten, die vaak te herleiden zijn tot onverwerkte kinderlijke fantasieën en traumatische ervaringen. Voor de analyticus die met deze patiënten wil werken is het belangrijk dat hij niet bang is voor het primitieve, gekke deel in de patiënt; sterker nog: alleen als de analyticus zich bewust is van zijn eigen gekke deel en dat een plaats heeft gegeven, kan hij op een geloofwaardige en vindingrijke manier het voor de patiënt onacceptabele, beschamende kinderlijke en gekke deel verw