You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Enkele jaren geleden mocht ik Antonino Ferro voorstellen via een recensie van zijn vorige boek waarvan de Engelstalige versie in 2002 op de markt kwam (Hebbrecht 2002). Ferro - beïnvloed door Bions werk uit de jaren 1960 - pleit voor een radicaal gewijzigde techniek, waarbij hij het narratieve op het voorplan plaatst. Volgens hem dienen we de gehele analytische sessie te beluisteren als een droom die door de psyche van de patiënt wordt geproduceerd als reactie op het analytische veld. Analyticus en patiënt, de spelers op dit veld, zijn te beschouwen als twee auteurs op zoek naar personages. Als ik mijn recensie van 2002 nog even nalees, zou ik precies hetzelfde over het huidige boek kunnen schrijven. Daarom ben ik gaan kijken naar wat nieuw is.
Ferro presenteert een model van het psychische apparaat: er is een eerste locus (we zouden het even goed een stadium kunnen noemen) waar het beeld gevormd wordt en waar de alfafunctie zich bevindt. Hier worden protosensaties en proto-emoties (de bèta-elementen), die als het ware de basiselementen vormen van de emotionele ervaring, getransformeerd in visuele pictogrammen (de alfa-elementen van Bion, de bouwstenen van dromen en herinneringen). Om dit aanschouwelijk te maken, gebruikt Ferro cinematografische metaforen (‘alfa-elementen zijn de shots die de cameraman maakt tijdens het filmen’). Ter hoogte van de tweede locus worden alfasequenties georganiseerd tot ‘narratieve derivaten’ (Bion noemt dit het apparaat om gedachten te denken). Ferro voegt er evenwel een nieuw aspect aan toe: het apparaat om dromen te dromen. Binnen dit apparaat is er een voortdurend oscilleren tussen paranoïde en schizoïde posities (‘Ps-D’ volgens Bion) en tussen ‘negatieve bekwaamheid’ en ‘geselecteerd feit’. ‘Negatieve bekwaamheid’, een term die Bion leende van de dichter Keats, betekent dat men twijfel en onzekerheid kan verdragen tot nieuwe betekenis opduikt en zich opent. Dit veronderstelt wel dat men niet uit zijn evenwicht raakt door gevoelens v