You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Oneigenlijk gebruik wil het begrip ‘toegepaste psychoanalyse’ een nieuw elan geven. De eerste bijdrage van Andreas De Block vormt de aanzet. De auteur is duidelijk. De psychoanalyse dient af te zien van haar grenzeloze ambitie om ‘de moeder van alle wetenschappen te worden’. ‘Maar ze is uitgegroeid tot de paria van de wetenschap’ (p. 12) is De Blocks nuchtere vaststelling. Toch is de (toegepaste) psychoanalyse niet dood. De Block wijst immers op het onmisbare belang van interdisciplinariteit. Logischerwijze is zijn conclusie een pleidooi voor een ondogmatische en zoekende houding van de psychoanalyse, die niet vertrekt van het eigen gelijk (p. 20).
Natuurlijk is de seksualiteit het thema bij uitstek van de - toegepaste - psychoanalyse. In het belangrijke Psychoanalyse en seksuologie: seks, lust en liefde bij Freud en de postfreudianen diept Paul Moyaert dit grondig uit. Vertrekkend van wat (niet) seksueel is volgens Freud concludeert Moyaert uit het Freud-Jungdebat - met de psychose als klinische inzet - dat Jung een eenheidsmodel en Freud een conflictmodel van het driftleven hanteert. Daarbij heeft de problematiek van het narcisme een wijziging in Freuds visie op het drifdeven tot gevolg. De gebrekkige natuur van de mens vertaalt zich bij Freud in de vraag: ‘Wat betekent het om man of vrouw te worden? (…) Het wezen van de mens moet vanuit het geslachtsverschil begrepen worden en niet omgekeerd’ (p. 37). Moyaert verduidelijkt dit aan de hand van het begrip ‘fallus’.1 Dit leidt tot een verschuiving van lust naar Lacans concept van de ‘jouissance’. Moyaerts eigen inbreng situeert zich niet alleen in een heldere uiteenzetting van dit complexe concept. Door met een alternatief te komen, namelijk de notie ‘zelfverlies’ in de jouissance, verklaart hij onder andere waarom dit ook beangstigend kan zijn.
Solange Leibovici biedt een inspirerende tekst over de intrinsieke dialectische relatie tussen psychoanalyse en literatuur. Ze brengt de geschiedenis van deze ingewikkelde ver