Jenseits des Schwarzbuchs—Hoe herstellen psychoanalytici van de aanval?

Vandaag, 27 januari 2006, wordt de geboortedag van Mozart gevierd. Tien dagen lang horen we op de Vlaamse radiozender Klara alleen muziek van die hemelse jongeling, slechts onderbroken door interviews met grootheden die over hun liefde voor Mozart spreken. Volgens Harnoncourt zijn er slechts drie componisten die perfecte opera's hebben geschreven: Monteverdi, Mozart en Verdi in zijn rijpe periode. Had de honderd jaar jongere Freud iets over Mozart te zeggen? Ik weet het niet. Wellicht komt het antwoord spoedig. Freud had wel het geluk Gustav Mahler tijdens een wandeling, ultrakort te analyseren … misschien is de naam Mozart dan gevallen? Freud heeft zichzelf ooit muzikaal analfabeet genoemd. Ik ben benieuwd of Mozart terug te vinden zal zijn in de trefwoordenlijst van de nieuwe Freuduitgave, die eraan komt en waar Uitgeverij Boom heel fier op is.

Is er nog nieuws van het analytische front? Wel, we likken onze wonden nog na de zware aanval in het novembernummer van het Vlaamse weekend-nummer Knack naar aanleiding van de publicatie van Le livre noir de la psychanalyse, een boek van meer dan achthonderd bladzijden waarin veertig auteurs uitleggen wat er schort aan ons werk. Wordt ‹Freud bashing› dan toch een nieuwe olympische discipline? Mijn patiënten hebben in de sessie die volgde op het verschijnen van het artikel terechte, kritische vragen gesteld. Maar het bleef bij een rimpeling aan het oppervlak, hun analytische proces loopt verder, het werk vindt zijn voortgang. De argumenten in het aangehaalde artikel smaken als oude koek. Wij zijn immers Freud ontgroeid; wordt niet elke analyticus meer zichzelf en minder een volgeling van? Freud is hoogstens een belangrijke invloed in onze wordingsgeschiedenis. Verschillende Vlaamse collegae-analytici van uiteenlopende richtingen hebben terecht genuanceerd gereageerd op het artikel van De Ceulaer.

Er zijn ook plezierige ontwikkelingen. De Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie organiseert op vrijdag 24 maart 2006 haar lentesymposi