De eerste stappen: Een psychoanalytisch geïnspireerd preventieproject voor allochtone ouders en hun jonge kinderen

We behandelen in deze bijdrage een vorm van toegepaste psychoanalyse — de preventieve ontwikkelingsbegeleiding — waarin ruimte wordt gemaakt voor ontmoeting en spel, ontvangst en gesprek. Deze vorm van psychoanalytisch werk is geïnspireerd door Dolto's idee van de psychoanalytische ontmoetings- en spreekruimte voor ouders. In het project richten we ons vooral op de vragen van kansarme allochtone ouders over de ontwikkeling, opvoeding en toekomstvan hun kinderen.

We stellen eerst de theoretische achtergronden van het programma voor en bespreken de basisprincipes. Vervolgens concretiseren we de psychoanalytisch geïnspireerde methode, die ruimte biedt voor het intrapsychische werk dat nodig is om een situatie van etnische minderheidsstatus en armoede te overzien, te hanteren of te overstijgen. Deze werkvorm heeft aandacht voor de gehechtheidsgeschiedenis die de achtergrond vormt voor actuele vragen over de vroege moeder-kindrelatie. In de migratie is die gehechtheidsgeschiedenis vaak een specifiek verhaal. Ten slotte worden de algemene methoden en principes op een cultuursensitieve wijze aangepast aan de multi-etnische achtergrond van de doelgroep van kansarme gezinnen.

Het evenwicht tussen gerichtheid op integratie en gehechtheid aan oorsprong is voor allochtone ouders van eminent belang. In de begeleiding van hun ouderschap en hun ontwikkeling hebben we vooral oog voor de risico's en kwetsbaarheden, hun ambities en hun doelstellingen waar een preventief aanbod kan bij aansluiten. De vragen waarmee allochtone ouders naar een dergelijk preventieproject komen, zijn zeer divers. We geven enkele voorbeelden,