De plaats van het subject in de psychiatrie: Bespreking van: Jos De Kroon (2004). Schizofrenie tussen symptoom en subject — Een archeologie van de psychose. Antwerpen:  Garant. ISBN 90 441 1684 3,  173 pp., € 21,90

We lezen in de inleiding van het boek van Jos de Kroon, Schizofrenie tussen symptoom en subject, dat het subject uit de psychiatrie weggevaagd dreigt te worden. Dit probleem wordt aan de orde gesteld via een scherpe kritiek op de neurobiologisch-reductionistische benadering van de psychose. De toon is niet bepaald zacht en vaak zelfs polemisch. De auteur presenteert een mogelijke weg om het subject, tegen alle materialistische perspectieven in, opnieuw (een) plaats te laten vinden in de psychiatrie. De psychoanalyse van Jacques Lacan dient als leidraad. Het boek richt zich zowel op beginners in de psychiatrie als op professionals. De Kroon wijst er in de aanzet van zijn boek op dat er in de hedendaagse psychiatrie weinig explicitering of denken bestaat betreffende filosofische vooronderstellingen of aannames verscholen in theorievorming en praktijk. Zonder veel argumentatie en gemakshalve gaan vele hulpverleners er bijvoorbeeld van uit dat symptomen zoals hallucinaties of wanen rechtstreekse gevolgen zijn van verstorende hersenprocessen. Dit idee houdt volgens De Kroon een reductionistische psychiatrische praktijk in beweging, een praktijk waarin het persoonlijke spreken met de psychotische patiënt geen centrale rol meer speelt. Via een korte, spijtig genoeg wat encyclopedisch aandoende, bespreking van de geschiedenis van het subjectbegrip in de filosofie, toont de auteur de noodzaak aan van een adequaat subjectbegrip in de psychiatrie. De relevantie van dit filosofische discours wordt in het boek pas duidelijk in de paragrafen over Foucault, Jaspers en Lacan. De bespreking van deze auteurs had daarom wat grondiger gemogen.

De psychiatrie dient zich, aldus De Kroon, te richten op de mens in zijn totaliteit. En kenmerkend voor deze mens is een onoverbrugbare en niet te harmoniseren innerlijke gespletenheid. In versprekingen, dromen en symptomen laat zich een subject kennen dat niet langer te identificeren valt als zelfbewust Ik of als zelfreflectieve persoon. Het symp