You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Dialogeren met Žižek is een evenement. Zeker als de gesprekspartner, Glen Daly,1 zelf zeer vertrouwd is met het werk van deze lacaniaans geïnspireerde cultuurfilosoof. Het is echter onbegonnen werk om de stortvloed aan stellingen, hypotheses en invallen van de Sloveense rasverteller in een recensie ‹in te krimpen›.
Welgeteld vijf gesprekken komen aan bod. Het eerste draagt de toepasselijke titel Toetreding tot het terrein van de filosofie. Hierin schetst Žižek hoe hij in Slovenië tot de filosofie en de psychoanalyse kwam. Dit gebeurde via enkele ‹omwegen›. Immers de passie voor film was zijn eerste keuze. Wie met het oeuvre van Žižek vertrouwd is, weet dat hij deze fascinatie in zijn filosofische en psychoanalytische opvattingen geïntegreerd heeft. Maar ook andere omwegen speelden een rol. In het staatsapparaat had hij al vroeg het ideologische systeem door en wist zich een weg te banen naar het werk van grotendeels dissidente filosofen als Heidegger en de van de universiteit buitengesloten (lacaniaanse) psychoanalyse. Zelfs letterlijk baande hij zich een weg door te kiezen voor een opleiding bij Jacques-Alain Miller in Parijs. ‹Je moet risico durven nemen en een positie innemen› (p. 56).
De waanzin van de rede: ontmoetingen met het reële vormt het leidmotief van het tweede gesprek. De rede verwijst hier naar de cognitieve gedragswetenschappen die Žižek op hun waarde weet te schatten. Niettemin legt hij ook de vinger op de wonde. In het cognitivisme vormt het bewustzijn het centrale probleem want het computermodel dat er gehanteerd wordt, stelt automatisch de vraag naar de zin van het bewustzijn: ‹Waarom kan ons lichaam niet gewoon functioneren als een blinde machine? Wat is sowieso de zin van het bewustzijn?› (p. 67).
Glyn Daly, de interviewer, verwoordt het raak: ‹Het bewustzijn functioneert als een fundamentele ervaring van onmogelijkheid› (p. 70), wat dan bij Žižek de reactie uitlokt dat dit ook niet in evolutionaire termen uit te leggen is. De evolutionaire uitleg