You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Onlangs verscheen een mooie collectie brieven, geschreven vanuit een innige vader-dochterrelatie. In negen afleveringen is er een selectie uit voorgelezen op de Hessische radio door een acteur en een actrice. Een vriend heeft ze voor me opgenomen. Prachtig. Ook geschriften van Freud zijn daar voorgelezen bij gelegenheid van zijn honderdvijfstigste verjaardag. Dat is toch een heel andere omgang met Freud dan wij in de Nederlandse media gewoon zijn. Uiteraard dateren de brieven uit periodes dat beide scribenten niet bij elkaar in één huis verbleven. Dat was bijvoorbeeld het geval toen Anna als adolescente enige maanden in Merano vertoefde om aan te sterken, toen ze in Hamburg was om te zorgen voor de zoontjes van haar overleden zus Sophie, of tijdens vakanties en reizen. Die scheidingen kwamen steeds minder voor toen Freud eenmaal ziek geworden was en Anna zijn voornaamste verpleegster geworden was. Uit die periode bestaan er dus weinig brieven. De uitwisseling tussen deze vader en dochter is heel open en vertrouwelijk. Anna vertelt hem alles en zij is evident heel gebonden aan haar vader. Freud vertelt haar de relevante wetenswaardigheden. Aanvankelijk zijn dat vooral berichten over aansterken, over hoe heerlijk het was buiten te zijn en over familiale aangelegenheden (wanneer ze elkaar weer zullen treffen en waar); geleidelijk aan komen de nieuwtjes, vooral uit de wereld van de psychoanalyse. Anna is geïnteresseerd in psychoanalyse. Dat is ook haar manier om mee te tellen bij haarvader. Als kleinste van zes kinderen wil zij serieus genomen worden, ‹óók paardrijden en tarok spelen›. Freud is heel royaal: geld is nooit een probleem; steeds biedt hij meer aan en adviseert haar het ervan te nemen. ‹Also nicht sparen, sondern Leben genießen› (22 juli 1922).
Anna is zeer talentvol. Ze schrijft (2 augustus 1919) dat ze zich uit vier personen voelt bestaan: lerares, vertaalster, schrijfster en dan nog zijzelf privé. Ze moest een keuze maken. Als lerar