Thank you for mentalising: Verslag van: De borderlinepatiënt in dagbehandeling [Sint Truiden, 5 oktober 2006]

Maar liefst tweehonderd gegadigden werden door een stralende herfstzon vergezeld naar het PZ Sancta Maria in Sint-Truiden. Veel belangstelling ging ongetwijfeld uit naar de centrale spreker Anthony Bateman, die samen met Peter Fonagy de architect is van de mentalization-based treatment.

Na een inleiding door Jos Bollen, hoofdgeneesheer van de kliniek, gaf dagvoorzitter Marc Hebbrecht met de nodige trots meteen het woord aan Bateman. Deze Britse analyticus loodste ons vervolgens zeer aanstekelijk en gedreven door zijn op mentalisatie gebaseerde behandeling voor borderlinepatiënten in de specifieke context van een dagcentrum.

De dagklinische formule is duidelijk effectief voor deze groep patiënten, zo blijkt ondertussen uit onderzoek. Dagbehandeling laat volgens Bateman immers toe de intensiteit van de behandeling zo te doseren dat voor deze patiënten een werkzaam evenwicht gevonden kan worden tussen afhankelijkheid en autonomie. In een residentiële setting daarentegen, waar patiënten vrijwel de klok rond op de afdeling vertoeven, zou hun gehechtheidssysteem sneller overgestimuleerd geraken. Regressie en ondraaglijke angsten worden zo aanhoudend in de hand gewerkt, wat vaak leidt tot vroege drop-out bij patiënten voor wie behandeling net broodnodig is. Deze bekommernis kan volgens Bateman nauwelijks worden onderschat. Vandaar zijn aanwijzingen voor de kliniek over hoe men zich kan afstemmen op borderlinepatiënten, opdat ze zich blijvend kunnen engageren voor de behandeling en er een werkrelatie opgebouwd kan worden. Dit betekent bijvoorbeeld dat men eerst de nodige aandacht besteedt aan de meest acute noden van de patiënt (op het vlak van wonen, hun financiële situatie, …), of dat men compromissen durft sluiten wanneer het kader overschreden wordt (zoals te laat komen, cannabisgebruik). Deze laatste kwestie, namelijk hoe een dergelijke flexibiliteit verzoend kan worden met een strikt en duidelijk kader, werd terecht verder geproblematiseerd door Rudi Vermote, die was ui