You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Een speciale aflevering van de Psychoanalytic Quarterly is gewijd aan ‹ras, cultuur en etniciteit in de spreekkamer›. Dit is een belangrijk, actueel onderwerp waarover door psychoanalytici weinig is gepubliceerd. De aflevering bevat een twaalftal bijdragen met een inleiding van hoofdredacteur Henry Smith en een afsluitende discussie
van het zwarte redactielid Kimberlyn Leary. In de meeste artikelen worden denkbeelden toegepast die uit de psychoanalyse en/of uit de sociologie afkomstig zijn. Wanneer psychoanalytische concepten tekortschieten om psychosociale verschijnselen als racisme te verklaren, wordt de toevlucht genomen tot sociologische verklaringen. Het is dan steeds de vraag of er niet iets verloren gaat. De uitdaging ligt er dus in om beide referentiekaders tot hun recht te laten komen. Een kernbegrip daarbij is ‹identiteit›. Sociologisch bezien vormt een culturele identiteit zich al onderhandelend tussen groepen die met elkaar in een machtsrelatie staan. De betekenis van macht komt in deze artikelenreeks heel indringend naar voren. De keerzijde is niet alleen machteloosheid maar in maatschappelijk en psychologisch opzicht ook vaak vernedering en onderwerping. Macht, privileges en het manipuleren daarmee, zijn zo vanzelfsprekend (of -zwijgend), dat dit een ongereflecteerd en ongeweten onderdeel van de werkelijkheid is. Een van de auteurs, Altman, beschrijft dit in een artikel met de kernachtige titel Whiteness als een speciale psychische toestand waarin blanke Amerikanen verkeren. De omschakeling van de beschrijving van macht naar die van een psychische toestand markeert hier het spannende snijvlak van een sociologische verklaring en een psychoanalytische. De hedendaagse psychoanalytische visie op identiteit onderkent dat het om voortdurende psychologische en maatschappelijke processen gaat waarbij beelden van zichzelf getoetst worden aan rollen, handelingen, gevoelens, verhalen, enzovoorts. Daarbij reikt, vooral in een multiculturele context, de dimensie