De grondslag voor een nieuwe psychoanalytische theorie?: Bespreking van: Antonio Imbasciati (2006). Constructing a mind — A new base for psychoanalytic theory. Londen/New York:  Routledge. ISBN 978 1 58391 767 1,  296 pp., £ 34,95

Constructing a mind is het resultaat van een reeds in 1978 aangevangen theoretische studie met het doel de grondslag te formuleren voor een nieuwe psychoanalytische theorie. De auteur, Antonio Imbasciati, is zowel opleider van de Italiaanse psychoanalytische vereniging als hoogleraar klinische psychologie aan de universiteit van Brescia. Daarom probeerde hij een model te ontwerpen

dat strookt met de huidige stand van zaken binnen de psychologie en de neuropsychologie en dat tegelijkertijd stevig verankerd is in de heersende opvattingen binnen de psychoanalyse, met name die van Bion en Klein — een ambitieuze doelstelling. De twee eerste hoofdstukken zijn grotendeels gewijd aan een verantwoording van zijn wetenschapstheoretische positie. Een theorie die beschrijvend en/of interpreterend is kan weliswaar dienst doen voor de klinische praktijk, maar om aan te sluiten bij hedendaagse aanpalende wetenschappen als de cognitieve psychologie, de neurofysiologie en de neuropsychologie dient een theorie ook verklarend te zijn. Imbasciati zet uiteen dat Freud het bestaan van het onbewuste verklarend beschreef in termen van een psychobiologisch driftenergiemodel. Dat correspondeerde met het toen heersende elektrofysiologische ontladingsmodel van de neurofysiologie. In de moderne neurowetenschappen wordt het zenuwstelsel echter gezien als een informatieverwerkend systeem dat in staat is tot zelfmodificatie op grond van informatie en ‹learning from experience› . Alleen al omdat het daarmee niet verenigbaar is dient het driftenergiemodel vervangen te worden door een theorie gebaseerd op informatieverwerking.

Vanaf het derde hoofdstuk vangt een theoretisch onderzoek aan naar de oorsprong en de ontwikkeling van het psychische, zonder enige adultomorfe vooronderstelling. Dit leidt tot de vraag naar de meest elementaire cognitieve leerprocessen (aanvankelijk uitsluitend bestaand als affecten) die plaatsvinden in het uteriene en neonatale leven, door de auteur benoemd als ‹protomentaal