Pervers

Sinds een tijdje verkeer ik nogal eens in het gezelschap van sociologen. Toen ik iets schetste over mijn worsteling met de overdracht van een perverse dynamiek in een therapie, bleek hun taalgebruik verschillend van het mijne. In plaats van sympathie voor mijn tegenoverdrachtelijk lijden, was hun eerste reactie dat ik het woord ‹pervers› verkeerd gebruikte. Ter illustratie stuurde een van hen mij de volgende dag een citaat uit de handelingen van de Eerste Kamer. Het zou mij wel interesseren, dacht zij, omdat het over de stelselwijziging ging waardoor psychotherapie in de basisverzekering komt. GroenLinks-senator Tof Thissen schetste op 3 juli 2006 het volgende scenario: ‹En daarmee betreden we het hoofdstuk van onbedoelde, zo niet perverse gevolgen van de stelselwijziging. Want de eisen van de financiers zullen door deze financiële druk in toenemende mate de praktijk van zorgprofessionals binnensijpelen, dat proces is al bezig om zich door de haarvaten van de hele gezondheidszorg te verspreiden. De dynamiek is voorspelbaar: verzekeraars maken inkoopafspraken met zorgaanbieders, maar zullen voor hun geld gegevens terug willen zien. Omdat ze zelf niet in de spreekkamers aanwezig kunnen zijn, zal de neiging groot zijn om langs de weg van de codes, cijfers en formulieren zo veel mogelijk aan de weet te komen. Want door meer te weten, kunnen ze slimmer inkopen en meer rendement maken. Dat is een onvermijdelijk proces, want alleen zo kunnen de zorgverzekeraars de zorg volgens hun financiële maatsteven disciplineren.› In de sociologie wordt met ‹pervers› verwezen naar onbedoelde, schadelijke gevolgen. En, inderdaad, de financiering van zorg via ‹diagnose-behandelcombinaties› heeft nu al perverse gevolgen: binnen beroepsverenigingen strijden voor- en tegenstanders, sommigen zien nieuwe kansen voor de psychoanalyse, anderen menen dat de vertrouwelijkheid ernstig wordt geschaad, en dat de verzekeraar de behandelkamer binnen komt.

Die sociologische vriendin zal ik dit nummer va