You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De psychoanalytische ervaring met patiënten uit etnisch-culturele minderheden (eerste- of lateregeneratiearbeidsimmigranten of politieke vluchtelingen) is nog klein. Onderzoek laat zien dat zij slechts een klein deel vormen van de populatie patiënten in psychoanalyse of psychoanalytische psychotherapie (Gomperts 2006; Zevalkink & Berghout 2008). Tot nu toe gaat het vooral om hoogopgeleide vrouwen van rond de dertig jaar oud. Analyse-indicaties worden bij allochtone patiënten nauwelijks gesteld en bovendien duren de therapieën korter en is het aantal uitvallers groter.1 Gezien het groter wordende aandeel van tweede- en lateregeneratiemigranten in de bevolkingssamenstelling en hun groeiende deelname aan het hoger onderwijs, is het te verwachten dat het aantal patiënten uit etnisch-culturele minderheden in analytische behandelingen gaat toenemen. Dit roept de vraag op of we in deze behandelingen specifieke problemen tegenkomen en hoe we daar analytisch naar kunnen kijken.
Kinderen van immigranten met een niet-westerse etnisch-culturele achtergrond groeien op in een wereld van verschillen. Ze worden vanaf hun vroege jeugd geconfronteerd met een werkelijkheid van onverenigbare culturen en van gesplitste generaties en familie. Migratiegerelateerde identiteitsproblematiek zet de innerlijke integratie sterk onder druk. Er wordt in de binnenwereld en in de buitenwereld voortdurend heen en weer gegaan tussen onverenigbare parallelle werelden. Zo'n gefixeerd patroon van ‹verdubbeling van de wereld› gaat samen met veel geheimen, liegen en doen alsof. Dit kan in de therapie tot uitdrukking komen in een vorm van weerstand waarin de patiënt steeds heen en weer pendelt tussen onverenigbare posities. De voortgang van de therapie kan dan onder druk komen te staan.
In dit artikel beschrijf ik de therapie van Samira als illustratief voorbeeld van een psychoanalytische therapie bij tweedegeneratie migratiegerelateerde