You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Het nieuwe boek van de rooms-katholiek Patrick Vandermeersch en de protestant Herman Westerink over de geschiedenis van de godsdienstpsychologie komt als geroepen. Religie is ‹in›. Er gaat geen dag voorbij of iemand in de media heeft het er wel over. Wat hij daar dan mee bedoelt is daarentegen lang niet altijd eenduidig; het is de context van het bericht die de betekenis duidelijk moet maken. Dat is het uitgangspunt van de vraagstelling van deze studie: wat is religie voor verschijnsel, wat is een religieus mens, bestaat die wel of bedoelen we eigenlijk iets anders over die mens te zeggen? Enzovoort.
De auteurs van Godsdienstpsychologie in cultuurhistorisch perspectief zijn zich er maar al te zeer van bewust dat het zonder context niet goed mogelijk is de betekenis van het begrip ‹religie› aan te geven. Daarom kozen ze bij de bestudering van hun onderwerp het cultuurhistorisch perspectief als uitgangspunt.
De studie beschrijft op een compacte manier de geschiedenis en de ontwikkeling van de godsdienstpsychologie sinds haar ontstaan in de negentiende eeuw tot nu toe. De auteurs geven een beeld van ‹de krachtlijnen […] die in de afgelopen twee eeuwen de godsdienstpsychologie hebben gevormd en nog altijd kleur geven, zoals de betekenis van de scheiding van kerk en staat, de invloed van de psychoanalyse, die het subject van zijn gekoesterde eenheid beroofde, de menswetenschappen, die de religie inhoudelijk van betekenis deden veranderen, de voortschrijdende secularisatie en de vraag of er nog religie is na de religie.›
Het is een verrassende studie geworden, in die zin dat de auteurs er naar mijn overtuiging goed in geslaagd zijn om te laten zien hoe de verschillende vakgebieden — en te denken valt dan vooral aan de filosofie, theologie en de psychologie, maar ook de sociologie en zeker ook de psychoanalyse — elkaar vaak diepgaand hebben beïnvloed. Zo vond ik het als theoloog boeiend om de oeroude theologische vraag om ‹de waarheid›, waarbij de tegenstelling tussen de fide