De theorie van Kohut op As II?: Bespreking van: Marshall L. Silverstein (2007). Disorder of the self — A personality-guided approach. Washington:  American Psychological Association. ISBN 978 1 59147 430 2,  315 pp., $69,95

In Die Traumdeutung heeft Sigmund Freud (1900) een lans gebroken voor het onderscheid tussen de latente droomgedachten en de manifeste droominhoud. Psychoanalytische conceptualisaties van de intrapsychische architectuur veronderstellen een gelaagdheid: de droom presenteert zich onvolledig aan de dromer. Er wordt een verlangen onthuld maar tegelijkertijd verhuld; het analyseproces richt zich op een reconstructie in de actualiteit van de latente tekst. De ‹echte› latente inhoud is echter nooit empirisch beschikbaar. De subjectieve ervaring in het klinische proces verdampt na verloop van enige tijd. Dit thema — het latente versus het manifeste — is nog steeds een kernprobleem in de klinische psychologie en psychiatrie. Meestal wordt hier niet expliciet over gesproken (zoals vaker het geval is bij belangrijke kwesties); de onderzoeksparadigma's drijven rond op hun eigen koers en de clinici creëren hun particuliere, door moderne psychotherapiestromingen gekleurde, oplossingen voor dit probleem. In het hedendaagse psychologisch persoonlijkheidsonderzoek met de actuele empirische standaard (het vijffactorenmodel) kan iemand via een zelfbeoordelingvragenlijst als extreem extravert naar voren komen. Dezelfde persoon kan op dezelfde dag van het testonderzoek grote moeite hebben gevoelsgeladen gedachten en fantasieën bloot te geven als de behandelaar vraagt naar patronen in zijn intieme relatie. Dit contrast tussen de in empirisch onderzoek gebruikte descriptieve categorieën en de in psychoanalytische theorieën en klinische praktijkervaring gethematiseerde, en in eerste instantie verhulde, psychische conflicten en verlangens is voortdurend voelbaar.

DSM-classificaties (die vaak ten onrechte diagnoses worden genoemd) vormen de moderne manifeste tekst waarin psychische stoornissen gecensureerd door de in biologie geïnteresseerde onderzoekers in dit veld tot uitdrukking worden gebracht. Vanuit een psychodynamische optiek kunnen we zeggen dat deze stromingen in de psychopathologie