Het rariteitenkabinet

Van april tot september 2008 liep in het Erasmushuis te Anderlecht (Brussel) een tentoonstelling met de aanlokkelijke titel Anatomie der ijdelheden. Het was een heel bescheiden opgezette tentoonstelling in een al even bescheiden museum. Elk uitgestald stuk was echter met zeer veel aandacht uitgekozen en had een doordacht plaatsje gekregen. Het samenspel tussen de vaste collectie van het Erasmushuis en de als rariteitenkabinet opgevatte thematentoonstelling was wonderlijk geslaagd. Men had trouwens geen betere omgeving kunnen vinden voor een tentoonstelling over de ijdelheid der dingen dan het huis waar Erasmus zelf, de schrijver van Lof der zotheid, enkele maanden van de rust van het platteland kwam genieten. Het platteland is er al lang niet meer, maar de rust kan men nog steeds vinden in de twee tuinen achter het museum: de Tuin der ziekten en de Filosofische tuin. De eerste is een formeel opgevatte kruidentuin met geneeskrachtige planten bekend uit Erasmus' tijd. Erasmus zelf zou een zwakke gezondheid hebben gehad, of op zijn minst wat hypochonder zijn geweest. De filosofische tuin kent verschillende hoekjes en zit vol speelse details. Zo wordt bijvoorbeeld het kronkelende wandelpad plots onderbroken door een vijvertje waarin de woorden festina lente (haast je langzaam) staan.

De tentoonstelling zelf opent met een afgietsel van de — vermoedelijke — schedel van Erasmus, omringd door een reeks opgezette vogels, elk gelabeld met het jaartal van hun eerste identificatie. Ook Erasmus' schedel kreeg een identificatiekaartje. De dood maakt geen onderscheid tussen de soorten. Verder komen we Jan Fabres Umbraculum tegen, een monnikenpij gemaakt uit schijfjes bot, omringd door een walvissenpenis, en een fotografisch werk van Marie-Jo Lafontaine, World Wide Web, een beklijvende afbeelding van in elkaar verstrengelde slangen. Mogelijk nog zotter is het eigenlijke rariteitenkabinet, het hart van deze tentoonstelling. Het rariteitenkabinet, een product uit de Renaissance en een