Een analyticus kijkt in de spiegel: Bespreking van: Patrick J. Casement (2006). Learning from life — Becoming a psychoanalyst. Londen/New York:  Routledge. ISBN 978 0 415 39931 9,  224 pp., £ 18,99

Deze recensie kostte me bloed en tranen. Vorige boeken van Patrick Casement, On learning from the patient en Further learning from the patient , werden gunstig onthaald. Learning from life lost helaas de verwachtingen niet in.

In zijn inleiding kondigt de auteur aan dat hij een brede waaier van persoonlijke ervaringen zal onthullen; hij vindt dat dit kan, omdat hij gepensioneerd is. Even vraagt hij zich af of zijn patiënten dit zullen aankunnen; meer zorgen maakt hij zich over de reacties van zijn collega's. Ik had die hiërarchie liever andersom gezien.

Het eerste deel van het boek begint met het relaas van verschillende voorvallen uit de kindertijd van de auteur. Mij overtuigden deze verhalen niet: zij houden het midden tussen een zwakke roman en een overgesimplificeerde gevalsstudie. Ik heb ook moeite met de negatieve manier waarop hij zijn familie, vooral zijn ouders, beschrijft: hij was voor hen een ‹lastig› kind, maar dat kwam omdat ze de uitingen van zijn ‹echte zelf› niet erkenden.

Zijn eerste psychotherapie begon in een toestand van crisis. Het was geen ‹echte› analyse, al waren de therapeutische resultaten lang niet slecht. Na het beëindigen van de therapie volgden zijn eerste therapeute en hij, samen met andere collega's, een weekend gestalttherapie. Daar barstte zij tijdens een werksessie in tranen uit: zij bleek niet overweg te kunnen met openlijke kwaadheid. Daarom, door háár probleem met agressie, kon Casement onvoldoende zijn negatieve overdracht beleven. Hij besloot dus een ‹echte› psychoanalyse te gaan volgen. Ook hier vind ik dat de auteur al te zeer de ‹schuld› voor het probleem bij de ander legt; maar vooral heb ik moeite met het feit dat hij persoonlijke gegevens over deze ander onthult. Of bestaat er in gestalttherapie geen groepsgeheim?

Verschillende klinische vignetten over zijn eigen werk, eerst als maatschappelijk werker en later als psychoanalyticus, lezen gemakkelijk maar missen naar mijn gevoel diepgang. Soms zijn ze zelfs een beetje specta