You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Ter gelegenheid van Freuds honderdvijftigste geboortedag werden overal in Nederland lezingen gegeven over psychoanalyse, door zevenentwintig sprekers die zelf analyticus(a) zijn of een sterke affiniteit met dit gedachtegoed hebben. Deze lezingen werden gebundeld in Psychoanalyse anno nu. Het boek is onderverdeeld in zeven hoofdstukken: Freud (over zijn persoon), Ontwikkeling (psychoanalyse als ontwikkelingsmodel), Kunst en cultuur, Geweld, Trauma, Klinische praktijk en Organisatie (psychoanalytische bijdrage in bedrijfspsychologie).
In haar inleiding geeft Annelies Verheugt een korte samenvatting van de verschillende hoofdstukken en toont het pluriforme karakter van de psychoanalyse aan de hand van verschillende ontwikkelingsmodellen: Freuds oorspronkelijke psychoseksuele ontwikkelingsmodel, het objectrelationele model, en ten slotte het mentalisatiemodel van Fonagy. De keuze voor deze drie modellen lijkt mij nogal willekeurig, en zowel hier als in de rest van het boek is de lacaniaanse invalshoek opvallend afwezig. Ook heb ik in het boek het concept ‹overdracht› gemist. Het lijkt wel of dit in de hedendaagse psychoanalyse slechts een historisch detail is.
In de eerste bijdrage probeert Salman Akhtar een beeld te schetsen van Freud en zijn ontdekkingen aan de hand van vijf voorwerpen die de lezer niet direct hiermee zou associëren. De cocktail waarin verschillende dranken gemengd worden tot een nieuw geheel staat voor Akhtar symbool voor de diverse culturen die Freud inspireerden tot zijn concepten, zoals de doodsdrift en het oedipuscomplex.
De bijdrage die mij het meest beviel is die van Nel Draijer, Psychoanalyse en het seksuele trauma — het probleem van het of-of denken. Of-of geeft de splitsing weer tussen werkelijkheid en fantasie als oorzaak van traumatische belevingen. Deze problematiek is verbonden met de fundamenten en het ontstaan van de psychoanalyse, namelijk de innerlijke psychische realiteit versus de externe realiteit. Tegenwoordig is men meer op integra