Vergelijkende psychoanalyse: Over communicatie tussen psychoanalytici van verschillende scholen

Tal van collegae-analytici uit Nederland en België hebben tijdens de congressen van de European Psychoanalytical Federation (EPF) aan de pre-conference workshops van de Working party on comparative clinical methods deelgenomen en er actief aan meegewerkt. Dit project, dat in 2000 werd geconcipieerd, is van start gegaan in december 2001 tijdens een eerste bijeenkomst in Brussel onder het voorzitterschap van David Tuckett, toenmalig voorzitter van de EPF. In vroegere congresverslagen voor dit tijdschrift heb ik het project al in de aandacht gebracht (Hebbrecht 2005, 2006). Sinds december 2001 vinden de workshops plaats in het kader van elk Europees en wereldcongres en kunnen ze telkens rekenen op grote belangstelling. Over de jaren heeft dit project zich verder ontwikkeld en gedifferentieerd. Inmiddels heeft dit geleid tot de uitgave van het boek Psychoanalysis comparable & incomparable — The evolution of a method to describe and compare psychoanalytic approaches (Tuckett e.a. 2008). Onder de leiding van Tuckett werden gerenommeerde psychoanalytici uit verschillende Europese analytische tradities die als moderator hebben meegewerkt, aangezocht om een hoofdstuk te schrijven. Wie meer wil vernemen over de historiek en de evolutie van deze methode zal met dit boek ruim aan zijn trekken komen.

Wallerstein (1995) heeft erop gewezen dat er sinds de jaren negentig zo'sn waaier aan visies en methoden bestaat dat het heel moeilijk wordt om een consensus te bereiken over de meeste technische aangelegenheden. We kunnen niet meer stellen dat er één standaardpsychoanalytische techniek bestaat, noch aangeven wat psychoanalyse precies is. Het psychoanalytisch pluralisme betekent dat er meer aanbod is: meer ruimte voor relationele elementen, voor het beleven van een nieuwe interpersoonlijke ervaring, voor persoonlijke interactie, voor modificatie van de techniek in functie van de psychopathologie. Anderzijds dreigt het gevaar van de Babylonische spraakverwarring (Amati-Mehler e.a. 199